Hver eru umhverfisáhrifin af því að nota eldivið? (01.02. 2012).

Eftir því sem skógar á Íslandi hafa vaxið úr grasi hafa menn í sí auknum mæli farið að skoða notkun þeirra til eldiviðar. Notkun á eldiviði er stórt hagsmunamál fyrir skógrækt framtíðarinnar. Í fyrsta lagi er mikilvægt að nýta það timbur sem fellur til við fyrstu grisjun skógarins og nýtist ekki til iðnaðar vegna smæðar. Og í öðru lagi er grisjun, a.m.k. lerkiskóganna, nauðsynleg til að tryggja vöxt og viðgang skógarins til lengri tíma þannig að bestu trén fái notið sín. Á Norður- og Austurlandi hafa verið gróðursettir allmiklir lerkiskógar sem hafa vaxið ótrúlega hratt á þurru og erfiðu landi. Við 20-25 ára aldur er tímabært að grisja þessa skóga til að gefa bestu timburtrjánum rými til vaxtar. Sá grisjunarviður sem fellur til við 25 ára aldurinn er afar breytilegur að gæðum enda er verið að fjarlægja tré sem eru kræklótt, brotin eða hafa orðið undir í samkeppni um ljós og næringu. Við grisjunina eru bolirnir afkvistaðir og greinarnar látnar rotna í skógarbotninum og verða að næringu fyrir eftirstandandi tré. Sumt af því sem fellur til má nota sem girðingastaura en allt annað efni mætti nýta sem eldivið enda skiptir vaxtarform og gildleiki litlu máli fyrir eldinn.

En hver eru umhverfisáhrifin af því að nota eldivið? Tré og aðrar plöntur binda CO2 í gegnum ferli sem kallast ljóstillífun. Kolefnið (C-ið) í CO2 nýta plönturnar til eigin vaxtar og uppbyggingar en súrefnið (O2) berst út í andrúmsloftið. Eftir því sem plönturnar (skógurinn) vaxa hraðar, þeim mun meiri verður bindingin á CO2. Hins vegar mun þetta kolefni á einhverjum tímapunkti losna út í andrúmsloftið aftur á formi CO2. Spurningin snýst bara um hversu fljótt það losnar aftur. Ef að viðurinn er látinn liggja óáreittur út í skógi byrja örverur fljótlega að brjóta niður lífmassan og hann rotnar með tímanum. Við rotnunina losna lífræn efni, koltvíoxíði er skilað til baka út í andrúmsloftið og ýmis næringarefni verða aftur aðgengileg nýjum plöntum í vexti. Þessi hringrás á sér stað í öllum vistkerfum og er grundvallar forsenda þess að næringarefni sem hafa verið bundin í trénu skili sér aftur í vistkerfið. Ef að viðurinn er hins vegar nýttur á einhvern hátt, lengist sá tími sem kolefnið er bundið í honum.

Í kolefnisbókhaldi er brennsla á eldivið talinn kolefnishlutlaus svo framarlega sem ekki er gengið á heildarstærð skógarins og losun vegna brunans er ekki meiri en það magn sem skógurinn er að binda hverju sinni. Sem dæmi um umhverfisáhrif má skoða eyjuna Grímsey, þar sem hús eru kynnt með olíu í dag.  Þar eru brenndir tæplega 200 þúsund lítrar af olíu árlega til húshitunar.  Þessi bruni skilar um 520 tonnum af CO2 í lofthjúpinn.  EF skipt væri í innlent eldsneyti eins og við úr íslenskum skógi myndi svipað magn af CO2 vissulega skila sér í lofthjúpinn en munurinn væri sá að CO2 frá olíunni er viðbót af CO2 inn í kerfið og ekki hluti af hinni stanslausu hringrás kolefnis sem sífellt á sér stað í plönturíki náttúrunnar. Kolefni er í stanslausri hringrás um lífheiminn þar sem ófrumbjarga lífverur brenna því með ýmsu móti hvort sem er í frumum líkamans eða í formi eldiviðar. Þessi bruni er oftast í góðu jafnvægi við þann vöxt hjá frumbjarga lífverum sem krefst bindingar á kolefni.  Milljóna ára gamalt kolefni frá jarðefnaeldsneyti sem maðurinn skilar nú í lofthjúpinn af miklum móð hefur hinsvegar enga náttúrurlega bindingu á bak viðs sig og safnast því nú fyrir í lofthjúpnum með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.

(Brynhildur Bjarnadóttir, sérfræðingur hjá Mógilsá, Skógrækt ríkisins)

Grímsey

dkflj

dfhkdh

dkfhk

dfkjhkd

kkdfhkj

kdfh

Lifunarúttektir - aðferðir og niðurstöður 10 ára tímabils (25.01. 2012).

Landupplýsingakerfið ArcGis er notað hjá Norðurlandsskógum til þess að halda utan um nauðsynlegar upplýsingar hjá verkefninu. Með forritinu er hægt að hnita nákvæmlega inn á loftmyndir af skógarjörðum, gróðursetningar hvers árs fyrir sig og geyma upplýsingar um þau svæði á tölvutæku formi. Dæmi um upplýsingar sem geymdar eru á bak við hvern gróðursetningarreit er heiti tegundarinnar/tegundanna sem gróðursettar voru í hann, fjöldi plantna sem þar var góðursett, hvort þar var jarðunnið, tímasetning gróðursetningar og stærð reitsins. Upplýsingarnar byggja yfirleitt á gróðursetningarskýrslum skógarbænda sem senda þær inn eftir hvert gróðursetningartímabil.  Hluti af vetrarvinnu starfsmanna fer í að koma þessum upplýsingum inn í forritið. Allar upplýsingar sem safnast upp við kortlagningu skógarjarðanna, áður en skógrækt hefst, eru skráðar á svipaðan hátt inn í forritið.

Hægt er að gera fyrirspurnir inn í gagnabankann sem byggist upp með þessu móti sem nýtast við ýmsar áætlanar verkefnisins, svo sem framkvæmda- og fjármálaáætlanir, ársskýrslugerð og ýmsar úttektir sem nauðsynlegar eru til þess að meta árangur starfsins. Ef skoða á t.d hve mikið og hvar var gróðursett á starfssvæði Norðurlandsskóga 2011 er heildaryfirlit gróðursetninga  kallað fram það árið með einföldum hætti.

Þegar gerðar eru lifunarúttektir í gróðursetningum nýtist forritið mjög vel. Úttektin er framkvæmd þannig að í ArcGis er þekja skráðra gróðursetninga ársins 2010 látin mæta mælineti með 250m x 250m möskvastærð. Þar sem línurnar í mælinetinu skerast er punktur sem hefur ákveðin hnit sem er hægt að setja inn í GPS tæki. Ef þessi punktur lendir ofaná á skráðri gróðursetningu er gengið á þennan stað eftir GPS tæki og skoðað hvort þarna hafi í raun verið gróðursett. Ef það eru plöntur á staðnum er skoðaður 100m2 hringflötur. Í fletinum er talið hversu margar plöntur séu lifandi í dag og svo er reynt að meta hversu margar plöntur hafi drepist og þannig er hægt að meta upphafs þéttleika gróðursetningarinnar.

Eins og undanfarin ár var gerð úttekt á lifun gróðursettra plantna á starfssvæðinu.  Þetta er fimmta árið í röð sem gerð er lifunarúttekt. Gerð var mæling bæði í ársgömlum gróðursetningum og í fimm ára gömlum gróðursetningum.

Mynd. Tekið skal fram að að árin 2006, 2007, 2008, 2009 og 2010 eru öll tekin út ári eftir gróðursetningu (rauðar súlur). Árin 2001 – 2005 eru tekin út árið 2007 (bláar súlur) og því mislangt liðið frá gróðursetningu sem skýrir meiri afföll þau ár. Gróðursetningar frá árunum 2005 og 2006 er búið að taka tvisvar út fyrst 2007 og síðan 5 árum eftir gróðursetningu (grænar súlur).

Niðurstaða fyrir árið 2010. (Sjá mynd) Í ársgömlum gróðursetningum var farið yfir  gróðursetningar frá árinu 2010.  Gróðursettar plöntur voru 665.279. Flatarmál gróðursetninga var 285 ha.  Alls var farið í 49 mælifleti og af þeim voru 32 sem lentu í gróðursettum svæðum. Einnig var mælt með 5 metra „bufferlagi“  í 13 mæliflötum,  3 þeirra lentu í gróðursettum svæðum. Þetta var gert til að kanna hvort mikið væri um gróðursetningar utan skráðra gróðursetninga. Í báðum tilfellum var notað 250x250 metra mælinet. 

• Lifunin í mæliflötunum reyndist vera 84 % ± 6% miðað við 95% öryggismörk.
• Þéttleiki við gróðursetningu er 2.200 plöntur/ha ± 300 plöntur miðað við 95 % öryggismörk.
• Lifandi plöntur voru 1.800/ha ± 300 plöntur miðað við 95 % öryggismörk. 

Niðurstaða fyrir 5 ára gróðursetningar. (Sjá mynd) Úttekt var einnig gerð í 5 ára gróðursetningum (frá 2006) og þá miðað við upphafsþéttleika mældan 2007. Notað var 500 x 500 metra mælinet sem þýðir að færri punktar koma inn í úttektina og hún því ekki eins nákvæm og úttekt á eins árs gróðursetningum.  Alls var farið í 8 mælifleti og af þeim voru 7 sem voru í lagi ( í einn punkt var búið að gróðursetja aftur og óljóst  hvað var gamalt og hvað nýtt).  

• Lifunin í mæliflötunum reyndist vera 67 % ± 17% miðað við 95% öryggismörk.
• Þéttleiki við gróðursetningu er 2.600 plöntur/ha ± 300 plöntur miðað við 95 % öryggismörk.
• Lifandi plöntur voru 1.800/ha ± 500 plöntur miðað við 95 % öryggismörk.

Lifun í þessum mæliflötum hafði verið 83% árið 2007(rauð súla) en mælist nú 67% (græn súla).

Niðurstöður úr gögnum lifunarúttekta frá 2001. Alls er búið að fara í 306 mælifleti á síðastliðnum 5 árum og af þeim voru 201 sem lentu í gróðursettum svæðum. Tekið skal fram að að árin 2006, 2007, 2008, 2009 og 2010 eru öll tekin út ári eftir gróðursetningu. Reynslan sýnir að búast má við meiri afföllum þegar kemur að 5 úttekt þessara ára.  Árin 2001 – 2005 eru tekin út árið 2007 og því mislangt liðið frá gróðursetningu sem skýrir meiri afföll þau ár (Sjá mynd).

• Lifunin í mæliflötunum reyndist vera 78% ± 3% miðað við 95% öryggismörk.
• Þéttleiki við gróðursetningu er 2.600 plöntur/ha ± 100 plöntur miðað við 95 % öryggismörk.
• Lifandi plöntur voru 2.100/ha ± 100 plöntur miðað við 95 % öryggismörk

Samantekt. Niðurstöðurnar benda til þess að afföll haldi áfram í mörg ár eftir gróðursetningu og ærin ástæða til kanna eins og hægt er hvað veldur. Þó að við höfum verið sæmilega sátt við að afföllin séu ekki meiri en 15 -20% eftir fyrsta ár þá er ástæða vanda enn betur til allra framkvæmda í sambandi við gróðursetninguna, meðhöndlun plantna og val á tegundum til að minnka afföll.   Nauðsynlegt er að finna leiðir til að auka nákvæmni í skrásetningu inn í ArcGis til þess að fækka þeim punktum sem koma inn á reiti sem ekki er búið að gróðursetja í.

Stormarnir Dagmar og Gudrun (16.01. 2012).

Á milli jóla og nýárs gekk stormurinn Dagmar yfir Svíþjóð. Talið er að hann hafi feykt niður um 4-5 milljónum rúmmetra af skógi.  Skaðinn var mestur um miðbik landsins en var einnig töluverður á einstaka svæðum sunnantil. Þetta magn samsvarar um 25% af því sem árlega er fellt  á svæðinu.  Nú bíður mikil vinna skógareigenda við að ná þessu timbri í framleiðslu. Það er hægara sagt en gert því í stormfelldum skógi getur verið mjög hættulegt að vinna. Mikil spenna getur verið í stofnunum sem liggja hver um annan þveran og því fá skógarhöggsmenn sérstakt álag ofan á laun sín við slíka vinnu. Mikilvægt er að koma timbrinu út úr skóginum sem fyrst því þegar mikið framboð er á föllnum viði í skógi er hætt á að upp komi stórir stofnar af grenibarkarbjöllu sem rýrir gæði timbursins.

Í janúar  2005 gekk stormur yfir Svíþjóð sem olli enn meiri skaða en þá féllu um 75 milljónir rúmmetra.   Til þess að aukið framboð á viði þá lækkaði  ekki  verð niður úr öllu valdi var aflagður herflugvöllur  i Ljungby notaður til að geyma timbrið á. Því var svo skammtað inn á markaðinn í smátt og smátt. Til þess að koma í veg fyrir að grenibarkarbjallan næði því timbri var gripið til þess að vökva það með vatnsúðurum allan sólarhringinn svo skordýrið gæti síður borað sig í viðinn. Í dag, 7 árum eftir að Gudrun reið yfir er enn verið að skammta timbur inn á markaðinn af flugvellinum.

Tilraun með frostþol róta á rússalerki (11.01. 2012).

Norðurlandsskógar, Skógrækt ríkisins og Gróðrarstöðin Sólskógar ehf tóku höndum saman í desember settu í gang prófun á frostþoli róta rússalerkis. Markmið tilraunarinnar var að komast að því hve mikið frostþol er í rótum rússalerkis sem geymt hefur verið í gróðurhúsi við + 4 gráður fram í desember. Tilraunin hefur praktískt gildi fyrir framleiðendur skógarplantna því flytja þarf plönturnar út áður en byrjar að hitna í húsunum með vorinu og því þarf að vera tryggt að plönturnar þoli þónokkuð frost áður en til þess kemur.

Vitað er að frostþol myndast í yfirvexti skógarplantna þegar daginn tekur að stytta á haustin. Myndun frostþols í rótum helst hinsvegar ekki í hendur við ljóslotuna heldur hitastigið í ræktunarefni skógarplantna. Hitastigið í ræktunarefninu þarf að fara niður fyrir + 5 gráður svo frostþol fari að myndast í rótum skógarfuru og rauðgrenis, en er það hitastig nægjanlegt fyrir frostþolsmyndun í rótum rússalerkis?

Plöntunar í tilrauninni voru frystar niður í -5, -10,-15 og -20 gráður. Þær voru síðan gróðursettar í tilraunaborðinu sem sést hér til hliðar og látnar lifna og vaxa þar í 3 vikur. Plönturnar sem frystar voru niður í -20 eru innan rauða hringsins á myndinni. Þær eru frekar vesælar miðað við hinar meðferðirnar. Yfirvöxtur þeirra ekki eins vel útsprungin og barrið gráleitt. Á næstu dögum verða plönturnar teknar úr borðinu og allar nýjar ræktur taldar og mældar á meðferðunum og kemur þá í ljós hvort frystingin hefur haft áhrif á rótarvöxt plantnanna líka.

Lykiltölur Norðurlandsskóga fyrir 2011 (02.01. 2012).

Síðastliðið ár voru gróðursettar  463.676 plöntur á vegum Norðurlandsskóga.  Það er töluverð lækkun í plöntufjölda milli ára en árið 2010 voru gróðursettar 686.617 plöntur. Í ár mun plöntufjöldi til gróðursetningar aukast frá því sem verið hefur og erum við bjartsýn á  að nú sé samdráttartímabili síðustu ára lokið.
Á grafinu hér til hliðar má sjá hvernig fjöldi gróðursettra plantna í skógrækt, alls 444.822, skiptist milli sýslna 2011. Þetta er svipuð skipting og verið hefur undanfarin ár.

Skógarbændur í Hálsaskógi með jólatrjásölu (14.12. 2011)

Um síðastliðna helgi opnuðu skógarbændur í Hálsaskógi, Glæsibæ í Hörgársveit, jólatrjásölu annað árið í röð. Þar geta viðskiptavinir bæði höggvið tré sem þeir velja sjálfir í skóginum eða keypt sér tilhöggvið tré.  Eydís Björk Davíðsdóttir skógarbóndi  segir að salan hafi gengið vel þrátt fyrir um 14 stiga frost þennan dag. Fólk sé greinilega orðið meira meðvitað um að kaupa íslensk jólatré og þakkar það mikilli umræðu sem hefur farið fram um þessi mál undanfarið. Stefnt er á að hafa opið næsta laugardag,  17. des,  frá kl. 12-16.

Dæmi eru um fleiri skógarbændur innan Norðurlandsskóga selji jólatré úr skógum sínum. Þau tré fara í sölu hjá garðyrkjustöðinni Sólskógum í Kjarnaskógi. Forsvarsmenn Sólskóga segja að 60% af öllum jólatrjám sem þau selja í dag séu íslensk en það séu alltaf einhverjir sem halda enn fast í þann sið að kaupa innfluttan nordmannsþin sem jólatré.

Hörmungar í heimi sitkalúsarinnar - jólabónus fyrir skógræktarfólk (07.12. 2011)

Fátt er svo með öllu illt að ekki boði nokkuð gott.  Hið mikla frost sem dunið hefur yfir okkur undanfarna daga eru kannski ekki ákjósanlegustu aðstæður fyrir okkur mannfólkið en nokkuð gagnlegar þegar litið er til skógræktarinnar. Gera má ráð fyrir að vegna þessa frostakafla sé sitkalús á fallandi fæti en hún er það meindýr sem veldur mestu tjóni á grenitegundum hérlendis. Hún tekur til sín næringu úr sáldæðum greninála með því að stinga munnlimum inn um loftæðar nálarinnar. Stungan veldur eitrun í nálinni og skaðinn verður meiri eftir því sem nálin er oftar stunginn. Þetta getur orðið til þess að nálar trjánna drepast og falla af. Þegar mikið er um lús má sjá ummerki um hana á grenitrjám sem lýsa sér í rauðbrúnum lit á nálum, gjarnan neðan til í krónum  trjánna þar sem lúsin heldur sig mest. Afleiðingar lúsafaraldurs geta m.a komið fram í vaxtarstöðnun hjá trjánum.

Sitkalúsin leggst ekki í dvala á yfir veturna eins og flest skordýr hér á landi enda er hún mjög frostþolin. Þegar frostið hins vegar nær 13-15 stigum eins og á Norðurlandi undanfarna daga má gera ráð fyrir að það slái verulega á hana. Frostþolið er reyndar mismunandi eftir því á hvaða aldurskeiði lýsnar eru og nýfæddar lýs eru mun frostþolnari en þær sem eldri eru, þola yfir 20 gráðu frost.  Á köldum vetrum fækkar því sitkalúsinni mikið og sitkalúsafaraldrar hafa aldrei orðið eftir kalda vetur. Það má því segja þessi frostakafli sé bara jólabónus fyrir skógræktarfólk.

Mikilvægi skjólbeltaræktunnar (29.11. 2011)

Í fréttum RÚV á dögunum var tekið viðtal við Eymund í Vallanesi á Héraði. Þar kemur fram mikilvægi skjólbeltaræktunnar fyrir hverskonar ræktun. Eymundur segir m.a. að hann sé búin að flytja jörðina töluvert sunnar á hnöttinn með skjólbeltaræktinni  og þess vegna  hafi kornræktin hjá honum skilað þroskuðu korni  í ár þrátt fyrir almennan uppskerubrest á Héraði.  Í skjóli skjólbeltanna þroskaðist kornið á eðlilegan hátt en þar sem áhrifa þeirra gætti ekki lengur var enga uppskeru að fá.  Myndband með fréttinni má sjá hér.

Þessi reynsla í Vallanesi styður allar kenningar Jónatans Hermannsonar, tilraunastjóra LBHÍ á Korpu, sem segir að þeir tveir meginþættir sem draga úr möguleikum kornræktar á Íslandi séu kuldi og hvassviðri. Bæði erlendar og innlendar rannsóknir hafa sýnt fram á að hækkun meðalhita yfir sumarið við kornakra skili sér í meira ræktunaröryggi, uppskeru og kornþroska. Skjólið dregur einnig úr foktjóni að hausti.

Innlendar rannsóknir á þessum skjóláhrifum eru ekki margar. Þó gerði Klemenz Kr. Kristjánssonar á Sámsstöðum í Fljótshlíð einhverjar rannsóknir. Hann  kannaði áhrif skjóls á kornþroska um og eftir miðja öldina. Öll sumrin sem hann mældi uppskeru skilaði skjólræktaða kornið betri þroska. Í slæmu árferði var munurinn mestur en þá brást þroskinn á óskýlda svæðinum á sama tíma og skjólræktað korn náði þroska (sjá mynd).

 Áhrif skjóls á kornþroska. Myndin sýnir niðurstöður Klemenz Kr. Kristjánssonar sem gerðar voru á Sámsstöðum í Fljótshlíð. Kornið nær betri þroska í öllum tilfellum á skýlda svæðinu. Sumarið 1955 var mjög kalt og þá náði kornið á óskýlda svæðinu ekki þroska en þroski náðist á skýlda svæðinu (Mynd: Ingvar Björnsson).

Næsta fagráðstefna skógræktarinnar verður á Húsavík (24.11. 2011)

Fagráðstefna skógræktargeirans á Íslandi hefur verið haldin ár hvert síðustu 10 árin. Ráðstefnan færist milli landshluta eftir því hvaða landshlutabundna skógræktarverkefni stendur að henni hverju sinni. Nú er komið að Norðurlandsskógum að halda ráðstefnuna í þriðja sinn ásamt Skógrækt ríkisins, LBHÍ, Skógfræðingafélagi Íslands, Landssamtökum skógareiganda og Skógræktarfélagi Íslands.

Húsavík varð fyrir valinu sem ráðstefnustaður og stendur hún yfir frá 28 - 29. mars, 2012. Þema ráðstefnunnar verður "Tegunda og kvæmaval í Íslenskri skógrækt. "

Umhirða í ungskógi (15.10. 2011)

Út er kominn bæklingurinn Umhirða í ungskógi sem er ætlað að vera leiðarvísir við bilun, tvítoppaklippingu og uppkvistun. Í leiðarvísinum er farið ítarlega yfir verklagsreglur Héraðs- og Austurlandsskóga við bilun í ungskógum og greiðslukerfi fyrir slíka vinnu.

Gríðarleg vinna liggur að baki bæklingsins en hún hefur staðið yfir í rúmlega 2 ár. Að verkinu stóðu Héraðs-og Austurlandsskógar, Skógrækt ríkisins og Félag skógarbænda á Austurlandi og einnig styrkti Norðurslóðaáætlun Evrópusambandsins (NPP) verkið að hluta. (Fréttin er tekin af vef Héraðs- og Austurlandsskóga)

Bæklingin má finna hér á pdf-formi.

Nýjung í sænskri skógrækt (08.10. 2011)

Árið 2012 er væntanleg á markað í Svíþjóð nýjung sem spennandi verður að fylgjast með. Skógareigandinn Anders Lundström hefur þróað hugmyndina sem snýst um að „gróðursetja sáningu“. Um er að ræða lítinn torfplatta sem búið er að sá einu fræi í, honum  er síðan komið fyrir mátulega djúpt í jarðvegsyfirborðið. Plattinn er c.a 2 sm þykkur, 5 cm breiður og vegur um 20 gr. Efri hluti hans er þannig hannaður að hann sé góður sáðbeður fyrir fræið til að spíra í, neðri hlutinn á að hvetja góðan vöxt plöntunnar og stuðla að jafnvægi í vatnsbúskap plattans. Öll hönnun plattans miðar að því að hann nái að blotna upp sem fyrst þegar búið er að koma honum fyrir í jarðvegi. Hann inniheldur bæði seinleystan og auðleystan áburð.Gróðursetning fer fram meðtröri ekki ósvipuðu hefðbundinni geyspu. Í hana er hægt að setja einskonar magasín með 50 plöttum í. Um leið og einn platti er gróðursettur færist næsti fram í áhaldinu og er tilbúin til gróðursetningar.

Alls eru um 19 tillraunir í gangi með sáðplattan í Svíþjóð sem settar hafa verið út á síðustu fimm árum. Þær snúast m.a um að bera saman hefðbundna sáningu í skógrækt og sáðplattan. Í Svíþjóð er sáning þónokkuð notuð við nýskógrækt. Þá eru um 40.000 til 60.000 fræjum sáð á hektarann. Með sáðplattanum má draga verulega úr fræmagni og nota aðeins 3000 fræ á hektara að því gefnu að meirihluti þeirra fræja spíri. Þróunarvinna með plattan miðar aðallega að því að tryggja spírun í honum betur. Hagkvæmnin við að nota sáðplattan liggur í að minni þörf er á bilun þegar þessi sáningaraðferð er notuð þar sem hægt er að hafa jafnt bil milli platna frá upphafi auk þess sem hann er ódýrari en hefðbundin planta úr bakka. Tekið úr Plantaktuellt nr. 2, Skogforsk 2011.

Anders Lundström með áhaldið sem notað er við gróðursetninguna og hólka með sáðplöttum í á bakinu.

Málstofur um inntak og áherslur nýrra laga um skógrækt (02.11. 2011)

Nefnd, sem umhverfisráðherra skipaði á vordögum til að semja greinargerð um inntak og áherslur nýrra skógræktarlaga boðar til málstofu til að kalla eftir sjónarmiðum og ábendingum varðandi vinnu nefndarinnar. Þar mun formaður nefndarinnar, Valgerður Jónsdóttir hafa framsögu og síðan verða opnar umræður.  Tilgangur málstofanna er að fá ábendingar og tillögur sem nýst geta við áframhaldandi vinnu. Boðað er til tveggja málstofa, á Egilsstöðum og í Reykjavík. Málstofurnar eru öllum opnar og hvetur nefndin alla þá sem láta sig málefni skógræktar varða að taka þátt.

Haldnar verða tvær málstofur á eftirfarandi stöðum:

• Hótel Héraði, Egilsstöðum, mánudaginn 7. nóvember kl. 13:00 - 15:00
• Þjóðminjasafnið í Reykjavík, þriðjudaginn 8. nóvember kl. 14:00 - 16:00

    Fréttin er tekin af vef umhverfisráðuneytisins.  

Meistaraverkefni um viðarvöxt í Eyjafirði og Fnjóskadal (31.10. 2011)

Benjamín Örn Davíðsson skógfræðingur og nemi í  landbúnaðarháskólanum að Ási í Noregi vinnur nú að meistararitgerð sinni í samstarfi við Norðurlandsskóga og Skógrækt ríkisins. Markmiðið með verkefninu er að kanna viðarvöxt á gróðursettum svæðum Norðurlandsskóga og Skógræktar ríkisins í Eyjafirði og Fnjóskadal.

.
Til að kanna viðarvöxtinn voru lagðir út 199 mælifletir í gróðursettum lerki og furureitum á þessum svæðum.  Tré innan þessara mæliflata voru hæðar og þvermálsmæld og þéttleiki tekinn um leið. Á vormánuðum verður unnið úr þessum gögnum og til þess notuð finnskt viðarvaxtarforrit og tölfræðiforrit. Áætluð skil á ritgerð er 15 mai 2011.

Nú er í bígerð að kanna möguleikana á því að skipta út olíukyndingu fyrir viðarkyndingu í Grímsey og því mun verkefni Benjamíns einnig nýtast við að áætla hve mikið viðarmagn muni falla til í framtíðinni af þessum svæðum.

Rannsókn tengd skógarplöntuframleiðslu (21.10. 2011)

Starfsmaður Norðurlandsskóga, Rakel J. Jónsdóttir,  lauk nýlega meistararitgerð sinni frá Sænska landbúnaðarháskólanum (SLU). Titill verkefnisins er:  Áhrif næringarefnahleðslu sitkabastarðs í gróðrarstöð á vöxt og lifun í foldu. Í verkefninu var kannað hvort ávinningur hlytist af því að nesta plöntur næringarefnum fyrir gróðursetningu þar sem talið er að orsakir fyrir afföllum plantna í nýgróðursetningum á Íslandi séu  m.a.  vegna köfnunarefnisskorts í jarðvegi og/eða hægrar umsetningu þess.

Eins árs sitkabastarðsplöntur (Picea x lutzii Littl.) voru vökvaðar með mismunandi miklum styrk næringarefna í gróðrarstöð.  Á átta vikna tímabili (6. ágúst- 27. sept.) fengu plöntur í  fjórum meðferðum í heild  0, 7,8,  22,2 og 31,4  g N/m2  með vökvunarvatni. Markmiðið var að kanna áhrif næringarefnahleðslu á lífmassa, frostþol, rótarvöxt og næringarefnainnihald plantna eftir vaxtarlotu í gróðrarstöð. Heildarlífmassi plantnanna í hleðslumeðferðunum (7,8,  22,2 og 31,4  g N/m2) var svipaður og óhlöðnu plantnanna (0 g N/m2) eftir vaxtarlotuna í gróðrarstöðinni um haustið. Köfnunarefnisinnihald hleðslumeðferðanna þriggja var samt sem áður marktækt meira en í óhlöðnu meðferðinni, eða sem nam 29%, 41% og 48%,  í hverri meðferð um sig í áðurnefndri röð. Frostþolsmyndun seinkaði ekki vegna næringarefnahleðslunnar og hún olli ekki auknum rótarvexti að vori. Niðurstöður eftir ræktun í gróðrarstöð benda til þess að hægt sé að nesta sitkabastarðsplöntur seint á vaxtartímabilinu, án þess að þær fari aftur í vaxtarfasa og seinki frostþolsmyndun.

Til þess að kanna hvort mismunandi styrkur köfnunarefnis í plöntum hefði áhrif á vöxt, lifun og köfnunarefnisinnihald plantna eftir eitt vaxtartímabil í foldu voru meðferðirnar gróðursettar í tvær tilraunir (A og B) með og án áburðargjafar við gróðursetningu. Eftir eitt vaxtartímabil í foldu var yfirvöxtur næringarefnahlaðinna plantna, sem fengu ekki áburð við gróðursetningu, að meðaltali 31% meiri í tilraun A og 52% meiri í tilraun B en í óhlöðnum, óábornum plöntum. Áburðargjöf við gróðursetningu jók vöxt næringarefnahlaðinna plantna að meðaltali um 31% í tilraun A og 52% í tilraun B. (Mynd 1.)   Köfnunarefnisinnihald hleðslumeðferða sem fengu enga áburðargjöf við gróðursetningu, jókst að meðaltali um 104% í A og 109% í B. Áburðargjöf á hleðslumeðferðirnar jók köfnunarefnisinnihald þeirra um 33% að meðaltali í báðum tilraunum.

Tilfærsla köfnunarefnis frá eldri nálum til nýrra nála var merkjanleg. Niðurstöðurnar sýna fram á mikilvægi þessarar tilfærslu til að auka vöxt, fyrst eftir gróðursetningu, þegar rótarvöxtur og upptaka næringarefna er lítil. Eftir eitt vaxtartímabil í foldu, hafði næringarefnahleðslan ein og sér ekki haft áhrif á lifun.   Áburðargjöf við gróðursetningu dró hinsvegar marktækt úr afföllum af völdum ranabjöllulirfa í mólendinu í tilraun A. Niðurstöðurnar benda engu að síður til þess að næringarefnahleðslan stuðli að því að plöntur nái fyrr rótfestu og vaxi meira en óhlaðnar plöntur á fyrsta vaxtartímabili eftir gróðursetningu.   Frekari mælingar á tilrauninni munu leiða í ljós hvort hleðslan stuðlar að aukinni lifun þegar til langs tíma er litið.

Viðarnýting (14.10. 2011)

Guðmundur Magnússon rekur trésmiðju á Flúðum og er þekktur meðal skólafólks og skógræktarmanna fyrir að kenna ferskar viðarnytjar úr íslensku hráefni.  Guðmundur keypti fyrir nokkrum árum sérstaka vél sem vinnur vegg- og þakflísar úr smávið.  Vélin notar 42 cm viðarbúta og býr til fleyglaga flísar sem eru 3 mm í annan endann en 12 mm í hinn.  Um 2ja metra staur, 10-12 cm að gildleika dugar til að framleiða 1 m2 af klæðningu þar sem flísarnar skarast um 50%.  Nýtingin er þannig ótrúlega mikil.  Klæðningin hentar bæði utan- og innandyra.  Vörn gegn fúa felst í því að efnið er þunnt og þornar hratt t.d. eftir rigningu og fúinn nær ekki að koma sér fyrir í timbrinu. Undir tenglinum fræðsluefni má nú finna tvær nýjar glærusýningar um viðarnytjar sem Brynjar Skúlason og Bergsveinn Þórsson hafa sett saman.

Klæðning úr 7 kubbum, mjög lítið efni gengur af.

Hver kubbur er 42 cm langur og 6-12 cm breiður.

Úttekt á lifun 2011 (26.09. 2011)

Eins og undanfarin ár hafa starfsmenn norðurlandsskóga farið um starfsvæðið og skoðað hvort mikil afföll hafi verið í árs gömlum gróðursetningum. Úttektin er framkvæmd þannig að í tölvu er þekja skráðara gróðursetninga ársins 2010 látnar mæta mælineti með 250m x 250m möskvastærð. Þar sem línurnar í mælinetinu skerast er punktur sem hefur ákveðin hnit sem er hægt að setja inn í GPS tæki. Ef þessi punktur lendir ofaná á skráðri gróðursetningu er gengið á þennan stað eftir GPS tæki og skoðað hvort þarna hafi í raun verið gróðursett. Ef það eru plöntur á staðnum er skoðaður 100m2 hringflötur. Í fletinum er talið hversu margar plöntur séu lifandi í dag og svo er reynt að meta hversu margar plöntur hafi drepist og þannig er hægt að meta upphafs þéttleika gróðursetningarinnar.

Í ár var alls farið í 49 mælifleti og reyndust 32 þeirra vera með plöntum. Lifunin í mæliflötunum var 84% ± 6%. Þéttleiki lifandi plantna var 1.800 plöntur ±300. Auk þess að skoða árs gamlar gróðursetningar voru fimm ára gróðursetningar líka skoðaðar. Í því tilfelli er verið að skoða aftur sömu mælifleti og voru skoðaðir árið 2007. Lifun í þeim mæliflötum hafði verið 83% árið 2007 en mælist nú 67%. Þetta bendir til þess að afföll haldi áfram í mörg ár eftir gróðursetningu. Þó að við höfum verið sæmilega sátt við að afföllin séu ekki meiri en 15 -20% eftir fyrsta ár þá er ástæða vanda enn betur til allra framkvæmda í sambandi við gróðursetninguna til að minnka afföll.

Aðalfundur Landssamtaka skógareigenda (09.09. 2011)

Aðalfundur Landssamtaka skógareigenda verður haldinn á Eiðum dagana 7.-8. október.
Félag skógarbænda á Norðurlandi hefur ákveðið að bjóða upp á rútuferð á aðalfundinn, fáist næg þátttaka. Reiknað er með að vera í samfloti með Vestlendingum og taka fólk upp á leiðinni frá Húnavatnssýslum og austur um. Nauðsynlegt er að skrá sig í rútuferðina fyrir 23. september á skrifstofu Norðurlandsskóga í síma 461-5640 eða á netfanginu nls@nls.is. Sjá dagskrá fundarins hér.

Ráðstefna LSE verður haldin í tengslum við aðalfundinn og stendur frá 13:00 til 16:30 föstudaginn 7. október. Dagskrá ráðstefnunnar má finna hér.

Aðalfundur jólatrjáaræktenda verður sömuleiðis haldinn  í tengslum við aðalfund LSE og hefst klukkan 20:00 föstudaginn 7. október og stendur til ca. 21:30.

Ársskýrsla Norðurlandsskóga (29.08. 2011)

Ársskýrsla Norðurlandsskóga fyrir árið 2010 er nú komin út. Skýrslan er veglegri en undanfarin ár því hún inniheldur líka samantekt á þeim 10 árum sem verkefnið hefur starfað frá árinu 2000 - 2010. Þar má nefna helstu tölulegar upplýsingar, yfirlit yfir rannsóknir, niðurstöður viðhorfskönnunnar sem gerð var meðal skógarbænda á Norðurlandi og framtíðarsýn verkefnisins. Skýrslan verður send á alla skógarbændur á næstu dögum. Hér má nálgast skýrsluna.

Heimsókn nemenda frá LBHI (15.08. 2011)

Í vikunni sem leið fengu Norðurlandsskógar heimsókn frá nemendum Landbúnaðarháskóla Íslands. Nemarnir stunda nám á öðru og þriðja ári skógfræðibrautar, á landgræðslubraut og náttúru og umhverfisbraut. Heimsóknin er liður í kúrs sem heitir Skógar Íslands og er hringferð um landið til þess að skoða skóga eins og nafnið gefur til kynna.

Farið var með gestina í heimsókn í Glæsibæ þar sem grisjun í lerkiskógi var skoðuð. Einnig var farið í Vaðlareit það sem hægt er að sjá margvíslegar tegundir trjáa. Nemendurnir mældu hæð reynis og birki í Minjasafnsgarðinum í innbæ Akureyrar og skoðuðu skógrækt í Kristsnesi. Þessi skemmtilegi dagur endaði svo inn í Leyningshólum innst í Eyjafirði þar sem skoðaðaður var náttúrulegur birkiskógur.

Mynd: Nemendur í Kristsnesi ásamt kennara sínum Bjarna Diðrik Sigurðssyni, lengst til hægri, og Bergsveini Þórssyni starfsmanni Norðurlandsskóga.

Skógargöngur 25 júní. (21. 06. 2011)

Í tilefni alþjóðlegs árs skóga mun Félag skógarbænda á Norðurlandi standa fyrir skógargöngum í samstarfi við skógarbændur laugardaginn 25. júní. Gengið verður á sex jörðum í þeim sex sýslum sem flokkast sem starfssvæði Norðurlandsskóga. Boðið verður upp á ketilkaffi og meðlæti að hætti skógarmanna eftir göngurnar. Allir hjartanlega velkomnir.

Gengið verður frá eftirtöldum bæjum:

Valþjófsstaðir í Núpasveit, Norður Þingeyjarsýslu. Lagt af stað kl. 14.00

Krithóll II í Skagafjarðarsýslu. Skógargangan hefst kl. 14.00 frá hliðinu sem er nyrst og neðst á skógræktinni. Hliðið finna menn með því að keyra um 40 metra inn á Efribyggðarveg og beygja þar til suðurs.

Skógar og Steðji í Hörgárdal, Eyjafjarðarsýslu. Lagt af stað kl. 14.00. Aðkoman að skóginum er upp afleggjara frá þjóðvegi 1, rétt sunnan við bæinn Skóga.

Hróarsstaðir í Fnjóskadal, Suður Þingeyjarsýslu. Bærinn stendur gengt Vaglaskógi rétt utan við nýju brúna yfir Fnjóská. Gangan hefst kl. 20.00.

Hamar í Austur Húnavatnssýslu. Lagt verður af stað í gönguna kl. 14.00 frá hlaðinu á Hamri.

Barkarstaðir í Vestur Húnavatnssýslu. Lagt verður af stað í skógargönguna kl. 14.00 frá hliðinu á skógræktarsvæðinu. Hliðið stendur niður við Miðfjarðarveg við brúna yfir Austurá og því er ekki þörf að keyra heim í hlað á Barkarstöðum.

Grímsey kynt með norðlensku viðarkurli ? (16. 06. 2011)

Norðurlandsskógar, Skógrækt ríkisins, Akureyrarbær og Skógræktarfélag Eyfirðinga kanna nú í samstarfi möguleikana á því að kynda Grímsey með viðarkurli úr norðlenskum skógum . Verkefnið fékk styrk úr Orkusjóði nú á dögunum.

Þorpið í Grímsey er fjölmennasti þéttbýliskjarni á Íslandi sem þar sem allt húsnæði er kynt með brennslu jarðefnaeldsneytis. Verkefnið felst í að kanna til hlítar möguleika á að nýta norðlenskt grisjunartimbur til að hita upp byggðina í Grímsey í stað olíukyndingar sem þar er nú. Kannaðir verða ýmsir möguleikar, bæði fyrir miðlæga hitaveitu og stök hús, og tengingu nýs búnaðar við olíubrennara sem fyrir eru. Jákvæðar niðurstöður gætu leitt til samdráttar við notkun jarðefnaeldsneytis og að sama skapi aukið notkun vistvæns innlends orkugjafa í þess stað.

Sjá nánar á vef iðnaðarráðuneytisins

Endurskoðun á skógræktarlögum (01.06. 2011)

Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra hefur ákveðið að hefja vinnu við endurskoðun á lögum um skógrækt, með það að markmiði að efla og styrkja stöðu skógræktar í landinu.

Telur ráðuneytið mikilvægt að fram fari heildarendurskoðun á lögum um skógrækt, enda aðstæður í samfélaginu gjörbreyttar síðan núverandi lög voru sett fyrir rúmlega hálfri öld. Leggur ráðuneytið áherslu á að við endurskoðunina verði m.a. skýrð betur ákvæði um verndun skóga, leiðir til nýræktunar skóga og meðferð og sjálfbæra nýtingu skógarauðlinda landsins. Jafnframt er lagt til að nefndin kynni sér löggjöf nágrannaríkja um málefni skóga eftir því sem við á.

Hlutverk nefndarinnar er að fara yfir núgildandi lög er varða málefni skógræktar og framkvæmd þeirra og vinna greinargerð (hvítbók) um hvert skuli vera inntak og áherslur nýrrar löggjafar um skógrækt og skila til ráðherra eigi síðar en 15. desember 2011.

Á grundvelli þeirrar greinargerðar mun umhverfisráðuneytið að höfðu samráði við nefndina, vinna drög að frumvarpi til nýrra skógræktarlaga. Stefnt er að því að umhverfiráðherra leggi fram frumvarp til nýrra laga um skógrækt á árinu 2012.

Leggur umhverfisráðuneytið sérstaka áherslu á að nefndin hafi samráð og samstarf við þá aðila sem málið varðar við gerð greinargerðarinnar.

(Fréttin er tekin af vef umhverfisráðuneytisins, http://www.umhverfisraduneyti.is/frettir/nr/1806)

Nefnd um endurskoðun laga um skógrækt er skipuð eftirfarandi:

Með nefndinni starfar Þröstur Eysteinsson sviðsstjóri hjá Skógrækt ríkisins.

Keyrsla á skógarplöntum hafin (26.05. 2011)

Nú fögnum við vorkomu í annað sinn á þessu ári og keyrum út skógarplöntur í dreifingarstöðvar. Fyrsta ferð verður farin í Krithól í dag, á morgun verður farið með plöntur á Vagli. Í byrjun næstu viku koma svo plöntur í Miðhóp og í Sandfellshaga 2. júní. Við minnum á afgreiðslutíma dreifingarstöðvanna og mikilvægi þess að hringja  á undan sér áður en plöntur eru sóttar.   

• Krithóll: Opið virka daga frá kl. 16-18.  Hafið samband við Önnu í síma 893-2615.
• Miðhóp: Opið virka daga frá kl. 16–18. Kristín í síma 451-2718 eða 868-6418.
• Vaglir: Opið frá 14-16 á virkum dögum. Hafa skal samband við Guðrúnu í síma 862- 5727
• Kjarni: Opið frá 9-16 á virkum dögum,  lokað í hádeginu. Hafa skal samband við  Þuru í síma 856-4346 eða 462-2400 áður en plöntur eru sóttar
• Sandfellshagi: Opið eftir samkomulagi. Hafa skal samband við Gunnar í síma 822 6108 áður en plöntur eru sóttar.

Afhendingu skógar- og skjólbeltaplantna seinkar (20.05. 2011)

Vegna hretsins sem nú gengur yfir Norðurland mun útkeyrslu á plöntum í dreifingarstöðvar seinka. Ekki er gert ráð fyrir að keyrsla hefjist fyrr en um miðja næstu viku eða þegar útlit er fyrir að næturfrosthætta sé liðin hjá. Myndin hér til hliðar er tekin í garðyrkjustöðinni Sólskógum í Kjarna í dag. Búið er að breiða yfir skógarplöntur þannig að minni hætta er á frostskemmdum.

Norðurlandsskógar eru fyrirmyndarstofnun 2011 (16.05. 2011)

Niðurstöður úr könnuninni um valið á Stofnun ársins 2011 voru kynntar á Nordica hóteli föstudaginn 13. maí, kl. 17, en þetta er í sjötta sinn sem SFR stendur að vali á Stofnun ársins. Sigurvegarar voru Sérstakur saksóknari í hópi stærri stofnana og Sýslumaðurinn í Vík í hópi minni stofnana. Norðurlandsskógar urðu í 2. sæti í hópi minni stofnanna, og bera því nafnbótina fyrirmyndarstofnun árið 2011

Val á Stofnun ársins og Fyrirtæki ársins er samvinnuverkefni  SFR stéttarfélags og VR. Könnunin er ein stærsta reglulega vinnumarkaðskönnun sem framkvæmd er hér á landi og gefur mikilvægar upplýsingar um stöðu starfsmanna á vinnumarkaði. VR hefur útnefnt Fyrirtæki ársins í 15 ár en SFR stendur fyrir könnuninni um Stofnun ársins nú í sjötta sinn. Framkvæmd hennar var með örlítið breyttu sniði í ár miðað við fyrri ár því fjármálaráðuneytið var nú í samstarfi við SFR stéttarfélag um val á Stofnun ársins. Þetta hafði það í för með sér að mun fleiri stofnanir tóku þátt eða rúmlega 200 stofnanir í ár í stað rúmlega 100 árið áður. Þá gátu einnig félagsmenn fleiri stéttarfélaga tekið þátt í könnuninni og mikilvægur samanburður á milli stéttarfélaga bættist í flokk niðurstaðna.

Alls fengu um 44 þúsund starfsmenn á almennum og opinberum vinnumarkaði könnunina senda í ár, en það eru mun fleiri en síðastliðin ár eins og áður var nefnt. Stofnunum er eins og áður skipt upp í stærri (með 50 eða fleiri starfsmenn) og minni stofnanir (með færri en 50 starfsmenn) og hægt er að bera saman árangur stofnana í hvorum flokki fyrir sig. Þátttakendur eru spurðir út í vinnutengda þætti eins og trúverðugleika stjórnenda, sjálfstæði í starfi, vinnuálag, vinnuskilyrði, álag og kröfur, sveigjanleika í starfi og fleira.
Tilgangur könnunarinnar „Stofnun ársins“ er nú líkt og fyrri ár sá að gera stjórnendum kleift að vinna markvisst að úrbótum þar sem þeirra er þörf og veita stjórnendum aðhald til hagsbóta fyrir starfsfólk. Miðað við þá stefnu sem mörkuð hefur verið má búast við sameiningum, áframhaldandi niðurskurði og uppsögnum á næstu mánuðum. Slíkar aðgerðir gera miklar kröfur til allra aðila sem tengjast málinu: Stjórnvalda, stjórnenda og starfsmanna.  Þrátt fyrir erfiðar aðstæður er það réttmæt krafa að allir aðilar reyni að búa starfsmönnum sínum eins jákvætt og styðjandi starfsumhverfi og hægt er nú þegar verkefnin eru jafn gríðarleg og íslenskt þjóðfélag stendur frammi fyrir.  Mikilvægt er að allar ákvarðanir séu teknar af yfirvegun og byggðar á vandaðri stjórnsýslu, en aldrei reynir meira á hæfni stjórnenda en á erfiðum tímum. Mælingar á frammistöðu stofnana á þessu sviði eru ekki bara sjálfsagðar heldur nauðsynlegar. Með þessu móti fá starfsmenn og stjórnendur kærkomnar upplýsingar til að meta frammistöðu sinnar stofnunar.

Jólatrjáframleiðsla á Norðurlandi (14.04. 2011)

Landssamtök skógareigenda hafa nú farið af stað með átak sem miðar að því að stórauka framleiðslu jólatrjáa  hér á landi. Hugmyndin er að mynda starfshópa vítt og breitt um landið með áhugasömum einstaklingum sem hyggja á ræktun jólatrjáa. Átakið mun standa í 12 ár og hefur það markmið að þróa aðferðir við framleiðsluna. Hér á Norðurlandi hafa aðilar á 10 jörðum í Eyjafjarðarsýslu, S-Þingeyjasýslu og A-Húnavatnssýslu skráð sig. Hægt er að fræðast nánar um átakið á heimasíðu Landssamtaka skógareigenda.

Mörg er búmanns raunin (07.04. 2011)

Fréttir frá Danmörku.

Þetta veldur því að neðri hluti þessara trjáa er ónothæfur í hefðbundna borðviðar framleiðslu. Það er vegna þess að Þegar börkur trjánna er fjarlægður á þennan hátt fer einnig vaxtarlag viðarins burt með berkinum. Þá verður tréð  að loka sárinu með viðarvexti í berkinum í kringum sárið. Þetta veldur því að það kemur fram skemmd í viðnum. Einnig er veruleg hætta á að það komist fúasveppir í genum sárið og skemmi viðinn. Í skógum þar sem mikið er af hjartardýrum getur alltaf að 80% rauðgreni trjánna verið skemmd.

Nýlegt hjartardýranag á rauðgreni (BÞ)

Nag þar sem tréð er byrjað að loka sárinu (BÞ).

Skemmdir í timbri þar sem tréð hefur vaxið yfir nag sem átti sér stað fyrir um 15 árum síðan (BÞ).

Skógarkol (29.03. 2011)

Fagráðstefna skógræktarinnar var haldin í Reykjanesi við Ísafjarðardjúp  í síðustu viku. Ráðstefnan  er árlegur viðburður og er vettvangur skógargeirans til að kynna ný verkefni og niðurstöður rannsókna. Þar kynnti Brynhildur Bjarnadóttir  til sögunar verkefnið Skógarkol sem Rannsóknarstöð skógræktarinnar á Mógilsá vinnur að og ætti að vekja áhuga skógareigenda. Verkefnið miðar að því að þróa matskerfi fyrir kolefnisbindingu í skógrækt til þess að skapa grundvöll fyrir því að skógareigendur geti gert kolefnisbindingu á jörðum sínum að söluvöru.

 Hluti af verkefninu er þróun vottunarferlis fyrir matskerfi kolefnisbindingar þar sem gæði og útreikningar matskerfisins verða staðfest.  Samhliða þessari vinnu er þróað kolefnisbókhaldskerfi sem byggir á svokölluðu bindingar- og losunarbókhaldi, þar sem lagt er mat á losun/bindingu allra þátta verkefnisins. Mat á kolefnisbindingu felur í sér mat á bindingu í trjánum sjálfum auk þess sem lagt er mat á bindingu í botngróðri, sópi og í jarðvegi. Rannsóknarstöðin á Mógilsá hefur fengið til liðs við sig í þessari vinnu Sigríði Júlíu Brynleifsdóttur sem er nemandi í skógfræði við Lífvísindaháskólann í Noregi.

Í erindi Brynhildar kom fram að vonir væru bundnar við að kolefnisbinding með nýskógrækt muni gegna mikilvægu hlutverki við að draga úr nettólosun gróðurhúsalofttegunda. Þar kom líka fram að í nýlegri aðgerðaáætlun stjórnvalda um lofslagsmál er reiknað með að binding kolefnis í gróðri og jarðvegi með skógrækt og landgræðslu verði áfram hornsteinn í aðgerðum Íslands til að draga úr nettólosun gróðurhúsaloftegunda.

Sigríður Júlía Brynleifsdóttir við mælingar í skógarreit á Ytri Víðivöllum á Héraði

Mynd Brynhildur Bjarnadóttir

Námsferð til Danmerkur (16.03. 2011)

Í lok febrúar síðastliðins fóru 13 Íslenskir skógfræðingar í 5 daga námsferð til Danmerkur. Fulltrúar Norðurlandsskóga í ferðinni voru Bergsveinn og Brynjar. Tilgangur ferðarinnar var að fræðast um skógrækt í Danmörku og þá sérstaklega um grisjun og úrvinnslu viðar. Námið tvinnaðist saman með bóklegri kennslu, verklegri kennslu og  skoðunarferðum svo menn fengu sem víðastan skilning á viðfangsefninu. Námskeiðið var haldið í samstarfi við Skov & Landskab og Skovskolen í Nødebo og hélt hópurinn til í útibúi hans í  Eldrupgård sem er norðarlega á austurströnd Jótlands. Á þessum slóðum er stunduð mikil skógrækt og því  margt að skoða og mikill fróðleikur sem þar hefur safnast saman.

Skógrækt í Danmörku á sér að mörgu leiti svipaða sögu og á íslandi nema hvað Danir eru 100 til 150 árum á undan okkur í því að endurheimta skógana sína. Um árið 1800 höfðu Danir eytt megninu af sínum skógum og var skógarþekja Danmerkur þá  aðeins um 5% af flatarmáli landsins. Þá sneru  þeir vörn í sókn, hófu að rækta sína skóga, og nú er skógarþekja í Danmörku um 13% og fer stækkandi. Árlega fella þeir um 2,2 milljón rúmmetra af skógi. Danir rækta margar tegundir trjáa og leggja mikið upp úr því að rækta fjölbreytta skóga sem gefa gæða timbur. Síðustu áratugi hafa hafa Danir verið að prófa sig áfram með það sem mætti kalla „Náttúrulegri skógrækt“ en þar fer ekki fram hefðbundið lokahögg þar sem allt er tekið heldur er reynt að búa til skóga með dreifðu aldursbili trjáa, þar sem sverustu trén eru höggvin innanúr en eftir standa tré sem eru að vaxa upp. Með þessu telja þeir sig geta fengið sterkari skóga  sem þola t.d. betur storma en síðustu ára hafa Danir lent í miklu tjóni vegna þess að skógar í hefðbundinni  skógrækt hafa verið að fjúka um koll (BÞ).

Hópurinn skoðar lund með stórþini (Abies grandis) Mynd BÞ

Grisjun í Grundarreitnum (09.03. 2011)

Rúnar Ísleifsson sagar niður lindifuru í Grundarreitnum.

Aðalfundur Félags skógarbænda á Norðurlandi (03.03. 2011)

Fundurinn verður haldinn á Hótel Natur, Þórisstöðum, Svalbarðsströnd, föstudaginn 18. mars og hefst kl. 20:00.

Dagskrá

Fagráðstefna skógræktarinnar (23.02. 2011)

Fagráðstefna skógræktarinnar verður haldin í Reykjanesi við Ísafjarðardjúp 23.-25 mars næstkomandi. Ráðstefnan er að þessu sinni haldin á vegum fimm aðila, Skjólskóga, Rannsóknarstöðvar skógræktarinnar á Mógilsá, Skógfræðingafélags Íslands, Landbúnaðarháskóla Íslands og Skógræktarfélag Íslands.

Nánari upplýsingar um ráðstefnuna má finna hér.

Grisjun hafin hjá Norðurlandsskógum (14.02. 2011)

Grisjun er hafin hjá Norðurlandsskógum.  Áætlað er að grisja um 15 – 20 hektara á þessu ári og munu verktakar,  skógarbændur  og starfsmenn verkefnisins sjá um verkið.  Aðallega er verið að grisja ungan lerkiskóg í Skagafirði, Eyjafirði og Fnjóskadal. Unnið er í  17-20 ára gömlum lundum sem geta gefið af sér efni í  girðingarstaura. Töluverð vinna hefur verið lögð í undirbúning fyrir þessa grisjun  hjá starfsmönnum Norðurlandsskóga með því að mæla upp þéttleika og rúmmál þessara skóga. Samhliða voru gerðar tímamælingar til að geta metið vinnuþörf, kostnað og afurðir við grisjunina. Á grundvelli þessara mælinga hafa Norðurlandsskógar útbúið taxta og grisjunarreglur sem verða væntanlega endurskoðaðar þegar nákvæmari upplýsingar liggja fyrir. Grisjunarreglurnar má sjá á stikunni hér til vinstri.

Skoðanakönnun meðal skógarbænda (07.02. 2011)

Norðurlandsskógar sendu öllum skógarbændum sem eru með skógræktarsamning við verkefnið skoðanakönnun fyrir stuttu.  Markmið könnunarinnar er að fá svör við ýmsum spurningum um viðhorf og væntingar skógarbænda til starfsemi Norðurlandsskóga.  Vonast er til að hægt verði að nýta svörin til að bæta þjónustu starfsmanna Norðurlandsskóga og árangur skógræktarinnar hjá bændum.  Mikilvægt er að góð þátttaka verði á meðal bænda til að niðurstöðurnar verði marktækar.  Við hvetjum skógarbændur eindregið til að taka þátt í þessari könnun. Frestur til að svara henni er til 10. febrúar.

Alþjóðlegt átak SÞ - veigamikið fyrir þróun íslenskra skóga (01.02. 2011)

Sameinuðu þjóðirnar hafa lýst árið 2011 sem „alþjóðlegu ári skóga.“ Verkefnið er hvatning til að auka vitund fólks um mikilvægi skóga og til að styrkja sjálfbæra umhirðu, vernd og uppvöxt skóga til hagsbóta fyrir núverandi og komandi kynslóðir.

„Alþjóðlegt ár skóga leggur okkur Íslendingum til mikilvæga hugmyndafræði og hvatningu þar sem áhersla er lögð á sjálfbærni, nýsköpun og vistvæna þróun allra skóglenda,“ segir Hulda Guðmundsdóttir, skógarbóndi í Skorradal og talsmaður verkefnisins. „Það er mjög mikilvægt fyrir íslenskt skógræktarfólk að fá tækifæri sem þetta til að hefja samstillt átak, bæði til að auka vitund okkar allra um mikilvægi skóga hér á landi og til að þróa „keðjuna“ frá ræktanda til markaðar,“ segir Hulda. Á árinu verða kynntir  þeir möguleikar sem Íslendingar hafa á sviði skógræktar og hvernig landsmenn geta nýtt sem best skóga landsins til yndisauka, atvinnu- og verðmætasköpunar.

Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímssson, setti formlega alþjóðlegt ár skóga 2011 hér á landi við athöfn á Bessastöðum 12. janúar. Við það tækifæri var forsetanum afhentur fáni með íslenskri útfærslu á alþjóðlegu merki Sameinuðu þjóðanna um ár skóga 2011.Merkið er hannað utan um þemað „þetta gerir skógurinn fyrir þig“ og það undirstrikar að skógar hafa margháttuð gildi fyrir allt mannlíf. Allir skógar, ræktaðir og óræktaðir, veita skjól og eru mikilvæg búsvæði fjölmargra lífvera. Í skógum er uppspretta matar og þeir varðveita gæði ferskvatns. Skógur er mikilvægur fyrir jarðvegsvernd og gegnir ómetanlegu hlutverki í að viðhalda stöðugu hnattrænu loftslagi og jafnvægi í umhverfinu. Þessir þættir og miklu fleiri sýna fram á að tré eru ómissandi fyrir vellíðan og velferð fólks alls staðar í heiminum.

Nýsköpunarmiðstöð Íslands, í samstarfi við atvinnulífið og hagsmunasamtök, vill með þátttöku í Alþjóðlegu ári skóga 2011 leggja áherslu á hagnýtingu íslensks skógarviðar og tengingu greinarinnar við framþróun og nýsköpun í hvorutveggja skapandi greinum og hefðbundnum byggingargreinum. Aukin vitund markaðar og aukið framboð á íslensku hráefni skapar ný tækifæri til nýsköpunar. Nýsköpun sem þessi er forsenda fyrir fjölbreytni í íslensku atvinnulífi og undirstaða sterkrar samkeppnisstöðu þess.

Umhverfisráðuneytið, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið, Skógrækt ríkisins, Landbúnaðarháskóli Íslands, Landssamtök skógareigenda, Skógræktarfélag Íslands og Landshlutaverkefni skógræktar munu vinna saman að verkefninu m.a. í samstarfi við Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Ýmsir viðburðir eru áformaðir á árinu í tengslum við verkefnið.

Nánari upplýsingar veitir: Hulda Guðmundsdóttir, skógarbóndi og talsmaður árs skóga 2011, í síma 893 2789

Tillögur að breytingum á náttúruverndarlögum (06.01.2011)

Umhverfisráðuneytið hefur nú auglýst á heimasíðu sinni tillögur að breytingum á náttúruverndarlögum.  Starfshópur á vegum ráðuneytisins hefur unnið að heildarendurskoðun á lögunum undanfarið. Nú liggja fyrir tillögur að breytingum á þeim þáttum laganna sem brýnast þótti að bæta úr.

Ljóst er að verði þessar tillögur að lögum mun það hafa veruleg áhrif á framtíð skógræktar og landgræðslu í landinu.
Skógræktarfólk og allir þeir sem láta sér annt um íslenska náttúru eru hvattir til að kynna sér efni tillögunnar og gera athugasemdir. Búið er að framlengja frest til að koma með athugasemdir til 21. janúar. Tillöguna má sjá hér.

Tillögur að breytingum á náttúruverndarlögum (20.12.2010)

Umhverfisráðuneytið hefur nú auglýst á heimasíðu sinni tillögur að breytingum á náttúruverndarlögum.  Starfshópur á vegum ráðuneytisins hefur unnið að heildarendurskoðun á lögunum undanfarið. Nú liggja fyrir tillögur að breytingum á þeim þáttum laganna sem brýnast þótti að bæta úr. Hægt er að gera athugasemdir við tillögurnar til og með 7. janúar næstkomandi.

Ljóst er að verði þessar tillögur að lögum mun það hafa veruleg áhrif á framtíð skógræktar og landgræðslu í landinu.
Skógræktarfólk og allir þeir sem láta sér annt um íslenska náttúru eru hvattir til að kynna sér efni tillögunnar og gera athugasemdir. Tillöguna má sjá hér.

Skógarbændur fylgjast með stauravinnslu (VJ)

Vel heppnaður skógardagur (24.11.2010)

Norðurlandsskógar stóðu fyrir kynningu á grisjun og stauravinnslu í skóginum á Glæsibæ í liðinni viku. Starfsmenn Norðurlandsskóga, þeir Brynjar og Beggi greindu frá ferlinu við grisjun og sýndu mismunandi trjáboli og hvernig mætti nýta þá í girðingastaura eða annað. Á staðnum var vél sem er í eigu Skógræktarfélags Eyfirðinga, hún berkir staura og yddar. Um 15 áhugasamir skógarbændur mættu á kynninguna sem tókst í alla staði vel. Eins og skógarmanna er siður var í lokinn boðið upp á ketilkaffi og grillað skógarbrauð.

Myndband um stauravinnsluna má sjá hér.

Skógardagur 19. nóvember (16.11.2010)

Föstudaginn 19. nóvember kl. 13-16 munu Norðurlandsskógar standa fyrir kynningu á stauravinnslu úr nýgrisjuðum lerkiskógi.  Kynningin fer fram í Hálsaskógi í Glæsibæ utan við Akureyri.  Ekið er niður hjá Hlíðarbæ og áfram að hliðinu að skóginum á móts við heimreiðina niður að Glæsibæ.  Boðið verður upp á ketilkaffi að hætti skógarmanna.  Skógarbændur og aðrir áhugamenn um skógrækt og úrvinnslu eru hvattir til að mæta.

Grisjun ungskógar er ört vaxandi þáttur í starfsemi bænda á Norðurlandi.  Bergsveinn og Brynjar hafa undanfarnar vikur gert nokkrar athuganir á nýtingu ungra lerkiskóga til stauraframleiðslu.  Fyrir grisjunina er skógurinn mældur upp og þéttleiki, stærð og gæði trjánna metin.  Mælingarnar eru síðan endurteknar eftir grisjunina til að meta árangur grisjunarinnar á skógargæðin og taldir staurar sem skógurinn gefur af sér.  Öllum vinnutímum í hvern verkþátt er haldið til haga þannig að sjá má hversu langan tíma tekur að grisja hvern ha lands og hvað tekur langan tíma að sækja staurana út í skóginn og vinna þá. 
Lerkið er áhugavert sem girðingastauraefni vegna þess að kjarnaviðurinn í bolnum inniheldur náttúrulega fúavörn og hentar því miklu betur til notkunar utandyra en flestar aðrar trjátegundir.  Eftir því sem trén verða eldri eykst hlutfall kjarnans í viðnum. 
Svo virðist sem lerkiskógur á aldursbilinu 16-19 ára sé afar heppilegur til stauravinnslu en á þeim aldri er einmitt tímabært að grisja lerkið hafi skógurinn verið gróðursettur sæmilega þéttur eða um 2500 tré/ha.  Við grisjunina  fækkar trjánum niður í 1200-1300 tré/ha og hlutfall stórra og beinvaxinna trjáa hækkar.  Þannig færist skógarvöxturinn í framtíðinni yfir á færri tré af meiri gæðum og við næstu grisjun hentar betur að grisja með stórvirkum vinnuvélum.

Ferskir nýunnir lerkistaurar (VJ)

Gróðursetningar ársins (25.10.2010)

Í ár voru gróðursettar um 680.000 plöntur á vegum Norðurlandsskóga, þar af fóru um 15.000 plöntur í skjólbelti. Þetta er talsverð minnkun frá því á síðasta ári en þá voru gróðursettar um 860.000 plöntur. Reiknað er með að enn dragi úr gróðursetningum á næsta ári. Fjárframlög til Norðurlandsskóga hafa verið skorin niður árlega undanfarin fimm ár og nú eru fjárveitingar svipaðar að raungildi og þær voru á upphafsárum verkefnisins. Á næstu árum liggur fyrir mikil grisjun á starfssvæðinu sem ekki er hægt að fresta, því er óhjákvæmilegt að draga úr gróðursetningu verði frjárframlög ekki aukin að nýju. (VJ)

Væntanlegir girðingastaurar í 16 ára gömlum lerkiskógi (B.Þ.)

Grisjun og girðingastaurar (20.10.2010)

Undanfarna daga hafa starfsmenn Norðurlandsskóga unnið að grisjun í lerkiskógum á nokkrum bæjum. Gerðar eru þéttleika og tímamælingar og taldir þeir girðingastaurar sem falla til við grisjunina. Markmiðið er að finna út kostnað við grisjunina og hversu mörgum staurum mismunandi þéttur og gamall skógur skilar. Miklu munar ef tekjur í formi girðingastaura koma við fyrstu grisjun, þar sem kostnaður Norðurlandsskóga í framtíðinni verður mjög mikill vegna grisjunar. Skógræktarfélag Eyfirðinga á vél sem mótar trjábolina þannig að þeir verða að úrvals staurum, en lerki er talið sérstaklega heppilegt sem stauraefni þar sem það hefur í sér náttúrulega fúavörn. Stefnt er að því að bjóða skógarbændum og öðrum áhugamönnum á kynningu þar sem stauravinnslan og afurðirnar verða sýndar. Verður það auglýst nánar síðar.

Vel heppnuð skógarganga (05.08.2010)

Félag skógarbænda stóð fyrir skógargöngu í Reykhúsaskógi 22. júlí síðastliðinn í blíðskaparveðri. Gengið var um skóginn undir leiðsögn skógarbændanna Páls og Önnu. Að göngu lokinni var boðið upp á ketilkaffi og með því. Vel var mætt í gönguna og þátttakendur alsælir með ánægjulega og fróðlega kvöldstund.Skógargöngur sem þessar eru að festa sig í sessi hjá félagi skógarbænda, enda hafa þær heppnast vel undanfarin ár og verður vonandi framhald á. (V.J)

Þátttakendur hvíla lúin bein (mynd: K.I.P)

Skógarkvöld félags skógarbænda (28.06.2010)

Félag skógarbænda á Norðurlandi stendur fyrir skógarkvöldi í ár líkt og undanfarin ár. Í ár verður Reykhúsaskógur í Eyjafirði, hjá skógarbændunum Páli og Önnu heimsóttur þann 22. júlí kl. 20. Reykhús er norðan þéttbýliskjarnans við Kristnes og í beinu framhaldi af Kristnesskógi. Safnast verður saman við Reykhús og farið í gögnuferð um skóginn undir leiðsögn Páls og Önnu, á eftir verður boðið upp á ketilkaffi og með því að hætti skógarmanna. Skógarbændur og aðrir áhugamenn um skógrækt eru hvattir til að fjölmenna.

Skógardagurinn Mikli 2010

Hinn árlegi Skógardagur verður haldinn að venju í Mörkinni í Hallormsstaðaskógi þar sem allir eru velkomnir að njóta skemmtunar í skóginum.
Nú verður sú nýbreytni tekinn upp að hefja Skógardaginn mikla á föstudagskveldinu 25. júní með því að sauðfjárbændur grilla lambakjöt ofan í gesti og gangandi kl. 20:00 í Mörkinni.

Dagskrá laugardagsins 26. júní er nokkuð hefðbundin en þar má m.a. finna:
Skógarhlaup 14 km ræsing í Mörkinni kl. 12:00
Fjölskylduhlaup 4 km ræsing í Mörkinni kl 12:30
Formleg dagskrá hefst kl. 13:00 með Íslandsmóti í skógarhöggi 
Heilgrillað Egilsstaðanaut borið fram af skógarbændum.
Pylsur í hundraðavís
Lummur og ketilkaffi
Sumardrykkir í boði MS
Skógarþrautir
Pjakkur og Petra skemmta ungviðinu 
Kötturinn Klói mætir á svæðið
Hinn eini sanni Freyr Eyjólfsson skemmtir á sviðinu
Ásgrímur Ingi stjórnar samkomunni á borgfiska vísu.

Allir hjartanlega velkomnir að eyða góðri kveldstund og dagstund í skóginum.
ATH! Frítt verður á tjaldstæðin í Hallormsstaðaskógi aðfaranótt laugardagsins 26. júní

Tengiliðsupplýsingar:
Framkvæmdastjóri dagsins er Edda Kr. Björnsdóttir (eiksf@mmedia.is gsm 860-2928) en að deginum standa Félag skógarbænda á Austurlandi, Barri, Héraðs-og Austurlandsskógar og Skógrækt ríkisins með stuðningi styrktaraðila.
Upplýsingar um skógarhlaupið gefur Þór Þorfinnsson í síma 470-2072
Umsjónarmaður Íslandsmóts í skógarhöggi er Skúli Björnsson og tekur hann við skráningum og gefur upplýsingar í barri@barri.is og í síma 899-4371

Útskriftarhópurinn (VJ)

Útskrift í Grænni skógum I (08.06.2010)

Um liðna helgi var lokanámskeiðið í grænni skógum I. Skógarbændur kynntu verkefni sem þeir hafa unnið að undaförnu, verkefnin voru afar fróðleg og margir höfðu lagt mikinn metnað og vinnu í verkefnin, sem fjölluðu um allt mögulegt sem tengist skógrækt. Kristín á Páfastöðum hlaut viðurkenningu fyrir sína ritgerð frá landbúnaðarháskólanum. Að lokinni kynningu á verkefnum var farið í heimsókn til Önnu og Olla á Krithóli þar sem skógurinn og dreifingastöðin voru skoðuð. Eftir formlega útskrift skógarbænda þar sem allir fengu útskriftarskjöl ásamt einum síberíuþin sem var gjöf frá Sólskógum var boðið upp á ketilkaffi og með því. Að þessu loknu var slúttað með grillveislu þar sem menn gerðu sér glaðan dag og kvöddust eftir þessa þriggja ára námskeiðaröð. (VJ)

Kristín á Páfastöðum fékk verðlaun fyrir bestu ritgerðina (VJ)

Davíð í Hrísgerði skellti fram nokkrum stökum í lokahófinu (VJ)

Gróðursetningar í fullum gangi (03.06.2010)

Gróðursetningar fara vel af stað á Norðurlandi. Megnið af plöntunum hafa verið keyrðar á dreifingastöðvar og afgangurinn verður keyrðu í næstu viku. Skógarbændur hafa tekið vel við sér og nokkrir hafa þegar lokið gróðursetningum. Við hvetjum menn til að hraða gróðursetningu eins og auðið er, því fyrr sem plönturnar komast í jörð því betra. (VJ)

Fallegar aspir í Blöndudalnum (28.05.2010)

Það eru víða góð skilyrði til skógræktar þar sem áður var talið að skógur gæti ekki vaxið. Húnavatnssýslurnar eru eitt af þeim svæðum þar sem lítið sem ekkert er af náttúrulegum skógi og oft hefur verið talað um sem svæði sem hentaði illa til skógræktar. Þetta afsanna þeir fjölmörgu blómlegu skógarreitir sem eru að vaxa upp í sýslunum núna. Inn í Blöndudal eru t.d. nokkrir fallegir skógarteigar og skilyrði til skógræktar virðast afar góð. Aspirnar eru sérstaklega glæsilegar eins og sjá má á meðfylgjandi mynd sem er tekin hjá Guðríði B. Helgadóttur í Austurhlíð II. Þessar aspir ræktaði Guðríður upp af stikklingum og voru þær gróðursettar um 1992.

Vöxtulegar 17 ára aspir í Blöndudalnum. (VJ)

Gróðursetning að hefjast (17.05.2010)

Fyrstu plönturnar fóru á dreifingarstöðina í Miðhópi í V-Hún í dag. Næstu daga verða plöntur keyrðar á aðrar dreifingarstöðvar. Bændur er u hvattir til að hefja gróðursetningu sem fyrst, gott er að miða við að allri gróðursetningu sé lokið um mánaðarmótin júní-júlí. (VJ)

Þátttakendur spá í spilin (VJ)

Simon Bell útskýrir aðferðir við skógarhönnun (VJ)

Gömlu "frímerkin" eru áberandi í landslagi

Landslagsaðlögun skóga (27.04.2010)

Norðurlandsskógar standa fyrir námskeiði dagana 5.-7. maí. Umfjöllunarefnið verður landslagsaðlögun skóga. Leiðbeinandi verður Simon Bell sem er einn þekktasti sérfræðingurinn á þessu sviði í heiminum í dag. Simon Bell er skógfræðingur og landslagsarkitekt sem hefur skrifað fjölda bóka og greina um efnið, hann hefur haldið námskeið víða um heim. Umræðan um breytta ásýnd lands í kjölfar skógræktar hefur verið áberandi undanfarin ár. Íslenskir skógfræðingar eru áhugasamir um að gera eins vel og unnt er í áætlanagerð og er koma Simon Bells hingað liður í því að bæta ásýnd lands með skógrækt enn frekar. Námskeiðið er ætlað skógfræðingum sem vinna við gerð skógræktaráætlana og eru nær allir þeir sem vinna við fagið í dag skráðir á námskeiðið. Farið verður yfir hvernig laga meigi skóg að landslagi þannig að skógurinn falli inn í landslagið og verði ekki í ósamræmi við umhverfið. Gömlu frímerkin eru mörgum þyrnir í augum en á námskeiðinu verður einnig farið yfir hvernig laga megi útlit eldri skóga við grisjun og umhirðu. Áhugi fyrir námskeiðinu er mikill og komust færri að en vildu. (VJ)

Rótar-vaxtar-þróttur (18.04.2010)

Þessa dagana eru starfsmenn Norðurlandsskóga að taka út plöntur sem verða afhentar skógarbændum í vor. Plönturnar eru m.a. hæðarmældar, og ástand þeirra metið eftir því sem augað sér. Til þess að kanna hvort rótin er óskemmd eru teknar nokkrar plöntur af hverri tegund og settar í svo kallað RGC próf, en það er skammstöfun á Root (rót) Growth (vöxtur) Capacity (þróttur). Plönturnar eru settar í þar til gert borð þar sem þær vaxa við bestu skilyrði í 3 vikur. Að þeim tíma liðnum er rótarvöxturinn metinn. Ef rótinn hefur ekkert vaxið er það merki um að rótin hafi kalið eða orðið fyrir öðrum skemmdum og þá eiga plönturnar ekki mikla lífsmöguleika eftir að hafa verið gróðursettar. Plöntur geta litið eðiliega út að vori þó að rótin sé skemmd, þannig að þetta próf er mjög mikilvægt til að tryggja það að aðeins heilbrigðar plöntur rati í hendur bænda. Hrefna Jóhannesdóttir skógfræðingur á Mógilsá sér um þessar prófanir. Á myndinni hugar Hrefna að plöntum sem settar voru í RGC borðið fyrir helgi.

Hrefna við RGC borðið (VJ)

Glaðbeittir skógarbændur á námskeiði!

Aðalfundur félags skógarbænda (13.03.2010)

Aðalfundur félags skógarbænda á Norðurlandi var haldinn á Narfastöðum í Reykjadal 9. apríl. Stjórn félagsins skipa nú þau Anna Ragnarsdóttir sem er formaður, Agnes Þ. Guðbergsdóttir, varaformaður, Sigurlína Jóhannesdóttir, ritari, Páll Ingvarsson, gjaldkeri og Erlingur Aðalsteinsson, meðstjórnandi. Sigrún Grímsdóttir í Saurbæ sem verið hefur í stjórn félagsins undanfarin 9 ár gaf ekki kost á sér til endurkjörs. Fundurinn var vel sóttur, en rúmlega 30 manns mættu. Flutt voru tvö erindi. Valgerður Jónsdóttir sagði frá starfi Norðurlandsskóga og Þröstur Eysteinsson flutti erindi um grisjun og timbursölu Skógræktar ríkisins á síðasta ári. Þröstur flutti svo reyndar stutt erindi um grisjun sem hann hafði með í farteskinu að beiðni áhugasamra fundarmanna.

Sáning hafin hjá Sólskógum (30.03.2010)

Þó að ekki sé hægt að segja að vor sé í lofti þessa dagana þá er vorið sannarlega komið í gróðrarstöðinni Sólskógum.

Aðalfundur félags skógarbænda (29.03.2010)

verður haldinn að Narfastöðum, Reykjadal
föstudaginn 9. apríl 2010 og hefst kl. 20:00
Dagskrá

1. Fundarsetning.
2. Skýrsla stjórnar.
3. Ársreikningar 2009.
4. Tillögur.
5. Umræður.  
6. Kosningar.
7. Önnur mál.
8. Erindi

Norðurlandsskógar –
 Valgerður Jónsdóttir framkvæmdastjóri
Timbursala úr íslenskum skógum –    
Þröstur Eysteinsson, Skógrækt ríkisins

Kaffi og meðlæti í boði félagsins.
Stjórnin.

Skógrækt ríkisins óskar eftir tilboði í grisjun í Reykjarhól við Varmahlíð í Skagafirði. Um er að ræða þrjá litla reiti sem samtals eru um 1 hektari að stærð. Gera skal eitt tilboð fyrir þessa þrjá reiti. Einnig er heimilt að bjóða í útkeyrslu viðar með vagni eða útdrátt með spili  úr reitunum. Tilboðum í grisjun annarsvegar og útdrátt og útkeyrslu hinsvegar skal haldið aðskildum. Heimilt er að skila inn frávikstilboðum.
   
Tilboðum skal skila á skrifstofu Skógræktar ríkisins á Vöglum í Fnjóskadal, 601 Akureyri eða senda í tölvupósti á netfangið siggi@skogur.is fyrir 26. janúar 2010 kl. 10:00. Tilboð verða opnuð á sama stað 26. janúar kl. 11.00.  Ekki eru gefnar upplýsingar um útboðið í síma en hægt er að óska eftir skýringum á útboðsgögnum með því að senda tölvupóst á siggi@skogur.is eða runar@skogur.is .

Skógrækt ríkisins áskilur sér rétt til að taka tilboðum að hluta eða í heild eða hafna öllum.
Nánari upplýsingar er að finna á heimasíðu Skógræktar ríkisins:  www.skogur.is

Síðastliðið vor keypti Skógræktarfélag Eyfirðinga vél til eldiviðarframleiðslu frá Finnlandi. Mikil eftirspurn eftir innlendum eldivið varð strax haustið 2008 þegar íslenska krónan féll svo allar forsendur fyrir þessari fjárfestingu voru til staðar. Sala afurðanna stóð undir 2 ársverkum hjá félaginu árið 2009.

Johan Holst framkvæmdastjóri Skógræktarfélags Eyfirðinga segir að eldiviðurinn sé aðallega keyptur af veitingastöðum með pizzuofna en góð sala er líka í eldivið í kamínur og arinvið. Birkið henti best í pizzuofnanna en lerkið sé líklega besti hitagjafinn.

Í ársriti Ræktunarfélags Norðurlands má finna margar athyglisverðar greinar. Í 13. árgangi frá 1916 er grein eftir Jakob H. Líndal, þáverandi framkvæmdastjóra Ræktunarfélags Norðurlands. Þar fjallar Jakob m.a. um tré sem hann kallar “lerkir“. Af greininni má sjá að lerkið hefur gengið  undir ýmsum nöfnum í gengum tíðina, auk þessa nafns má þar nefna lævirkjatré og barrfellir.
En það sem mesta athygli vekur er framsýni þessa manns hvað varðar skógrækt og þær nytjar sem af henni má hafa. Hér setur hann upp kreppuráð dagsins í dag með módeli á ræktun lerkis í girðingarstaura.

Þessi beinvöxnu grænu tré þarna eru lerkar *, ættaðir
norðan úr Síberíu hinni köldu. Peir sýnast líka una sér
allvel í kuldanum hér á íslandi, því þeir hafa vaxið best
allra aðfluttra trjátegunda. Hækkað að meðaltali um 30
cm. á ári og einstök tré fulla alin, hæsta tré nú 3,75
met. (nær 12 fet). Hann er nú aðeins 13 ára að aldri,
en þó eru hér komnir fullgildir girðingastólpar. Hugsið
ykkur nú, að þið ættuð 1 dagsl. síplantaða með svona
trjám, tveggja álna millibil mundi nægja trjám á þessum
aldri. Það svarar til 2025 plantna á dagsl. Svo hyggjuð
þið 1/20 á ári og plöntuðuð smáplöntum í staðinn. Ætt-
uð þið þá að geta fengið rúmlega 100 staura uppskeru
á ári úr haldgóðu efni. Ætli hún gæti ekki rentað sig
dagsláttan sú? Og ætli þið færuð ekki að hafa hug á að
lofa einhverju að vaxa svolítið betur? (Jakob H. Líndal 1916:13).

Lesendum til upplýsingar er ein dagslátta 0,6 ha og ein alin er 60 cm  og síðast en ekki síst hefðbundin girðingarstaur kostar á bilinu 390 – 545 kr í dag, fyrir hrun var verðið um 200 kr. (BÞ og RJ).

Kreppan sem riðið hefur yfir þjóðina hefur mörg andlit og ekki öll jafn ófrýnileg. Bjarni Diðrik Sigurðsson, brautarstjóri Skógfræði og landgræðslubrautar við Landbúnaðarháskóla Íslands (LbhÍ), segir að greinilegt sé að við "kreppuna" hafi áhugi vaxið mikið á námi í sambandi við íslensku frumatvinnuvegina og íslenska náttúru.

Þannig hafi aðsókn að háksólanámi við LbhÍ í skógfræði og landgræðslufræðum, náttúru- og umhverfisfræðum, búvísindum og hestafræði og umhverfisskipulagi aldrei verið meiri en nú í haust. Nú eru því um 250 nemendur í háskólanámi á fimm námsbrautum við LbhÍ á Hvanneyri og um 100 nemendur til viðbótar í starfsmenntanámi á framhaldsskólastigi á Reykjum og Hvanneyri, þ.e.a.s. í skógtækni, garðyrkjugreinum, blómaskreytingum og búfræði.

Bjarni Diðrik segir að alls séu nú 36 nemendur í námi sem tengist skógrækt og landgræðslufræðum við LbhÍ. Í skógtækni á Reykjum í Ölfusi eru 5 nemendur, í skógfræði og landgræðslubraut til BS gráðu eru 24 nemendur og í framhaldsnámi (meistaranámi og doktorsnámi) eru 7 nemendur.

Væntanlega munu sex nemendur brautskrást frá LbhÍ í vor með BS eða MS gráðu í skógfræði og einn nemandi með BS í landgræðslufræðum. Allir nemendur sem ljúka  gráðu við skólann þurfa að vinna lokaverkefni og hópurinn sem stefnir á útskrift í vor er að vinna mjög metnaðarfull og skemmtileg rannsókaverkefni. Sem dæmi um lokaverkefni nemenda í ár má nefna meistararitgerð um áhrif skógræktar á vatnalíf. Landgræðsluverkefnið fjallar um endurheimt hálendisgróðurs og BS verkefnin frá skógfræðideildinni eru margvísleg.  Þ.á.m  stór tilraun um hraðræktun jólatrjáa á ökrum, úttekt á tegundasamsetningu og kolefnisforða borgarskóga Reykjavíkur og hestabeitartilraun á skógræktarlandi.
Eitt lokaverkefnið er markaðsþróunarverkefni í sambandi við skreytingarefni úr íslenskum skógum, en árlega er flutt inn slíkt efni fyrir milljónatugi. Einnig er unnið með ræktunarskilyrði á Vestfjörðum og hvaða grenikvæmi henta best til skógræktar. Að lokum má nefna rannsókn um ástæður þess að reyniviður er að verða áberandi í birkiskógum Vestfjarða.

Bjarni Diðrik sagði ennfremur að nemendum hafi hingað til gengið mjög vel að fá störf við hæfi að loknu námi; það hafi verið og sé enn skortur á hæfu fagfólki með skógfræði og landgræðslufræðimenntun. Nemendur útskrifuðust fyrst með háskólagráðu í þessum fræðum árið 2006 frá LbhÍ (diplómanemar í skógræktartækni), en alls hafa 17 nemendur útskrifast frá þeim tíma frá af öllum námsstigum. Hluti nemendanna hafi einnig farið áfram í farmhaldsnám, bæði erlendis, við LhbÍ og aðra háskóla hér innanlands.

Í lok september síðastliðins stóð Nordgen fyrir ráðstefnu í Bergen í Noregi sem bar yfirskriftina  Skógrækt á áður skóglausu landi.  Eitt af aðal áhersluatriðum ráðstefnunnar voru yfirvofandi loftslagsbreytingar í framtíðinni og hvernig fólk sem vinnur við skógrækt á norðurhveli jarðar geti mögulega brugðist við þeim breytingum sem vænta má.

Hækkandi hitastig mun hafa ýmsar afleiðingar í för með sér fyrir skógrækt. Vaxtartímabilið mun lengjast, vorið kemur fyrr og haustið seinna auk þess sem búast má við að vetur verði mildari. Þar sem daglengd og hitastig eru  þær megin umhverfisbreytur sem stýra því hvenær tré fara í dvala og hvenær hann er rofinn getur þetta haft mikil áhrif á ástand skóga. Loftslagsbreytingarnar hafa af sjálfsögðu ekki áhrif á daglengdina en fyrirséð er að samspil daglengdar og hitastigs muni raskast með hækkandi hitastigi.

Fram kom í fyrirlestri Tore Skrøppa frá Noregi að aðalhætta samfara þessum breytingum sé að trjágróður brjóti dvala of snemma á vorin og þá sé kal vegna vorfrosta mesta hættan. Einnig geti mildir vetur orsakað ótímabæra vaxtarbyrjun hjá gróðrinum og kalhættan verði meiri í kjölfarið. Hætta á frostþurrkun (frost desiccation) mun aukast. En það eru aðstæður sem skapa stress í plöntum þegar jarðvegurinn í kringum rætur er frosin en hitastigið er hátt. Þá ná rætur ekki upp vatni til þess að bæta upp fyrir þá útgufun frá plöntunum sem óhjákvæmilega verður með hækkandi hitastigi. Líklegt er að skaðar vegna skordýra og sjúkdóma aukist.

Til þessa að laga skógrækt að breyttu loftslagi verður að vanda valið á þeim tegundum og kvæmum sem notaðar eru. Forðast ætti kvæmi og tegundir brjóta dvala snemma á vorin en velja frekar þann efnivið sem þarf hærra hitastig til þess að fara í vöxt. Einnig er æskilegt að finna efnivið sem fer seinna í dvala á haustin til þess að nýta vaxtartímabilið en nær engu að síður djúpum dvala til þess að mæta mildari vetrum. Kynbætur eru líka eitt af þeim verkfærum vonir eru bundnar við. En spurningin er hvernig á að kynbæta fyrir framtíð sem er í raun ekki vitað hvernig mun verða? Finnskur sérfræðingur, Matti Hapanen lagði áherslu á að til þess að mæta framtíð sem ekki er nákvæmlega vitað hver verður þurfi kynbæturnar alltaf að byggja á breiðu genamengi sem er þá í stakk búið til að mæta mismunandi aðstæðum.

Komið hefur í ljós með nýjum rannsóknum að kynbæturnar þurfa ekki að taka jafn langan tíma og hingað til. Norskir sérfræðingar hafa komist að raun um að rauðgreni hefur ágætis “minni“ og reyna nú að nýta sér það í kynbótaferlinu. Það fer eftir því við hvaða aðstæður fræmæður þroska fræið hvernig afkvæmin haga sér svo sem tré á unga aldri. Ef fræmæður þroska fræ við heitari aðstæður en venjulega þá munu afkvæmin seinka vaxtarbyrjun á vorin, vaxtarstöðvun á haustin mun seinka og þau setja brum og mynda frostþol seinna á haustin. Með því að nýta sér þessa tilhneigingu má flýta fyrir aðlögun að breyttu loftlagi með því að koma upp frægörðum í heitari loftslagi en afkvæmunum er ætlað að vaxa í.  Niðurstöðurnar benda m.ö.o til þess að rauðgrenið sé að aðlaga sig að breyttu loftslagi hraðar en búist var við (RJ).
Allir fyrirlestrar sem fluttir voru ráðstefnunni eru aðgengilegir hér.

Kalskemmdir í sitkagreni

Mynd: RJ

Nú í haust hefur verið grisjað á tveim bæjum í Eyjafirði á vegum Norðurlandsskóga. Í Hvammi eru Jón Heiðar og félagar að störfum og í Brekku eru Helgi og Beate við grisjun. Á báðum stöðum er verið að grisja lerkiskóg sem gróðursettur var á árunum 1991-1994.

Þéttleiki gróðursetninga er á bilinu 2000-3000 plöntur/ha en eftir grisjun munu að jafnaði standa eftir 1200 tré/ha. Það er fyrir séð er að þörf fyrir grisjun mun aukast mikið á næstu árum. Áætlað er að árleg grisjunarþörf Norðurlandsskóga til 2017 sé um 60 hektarar en þá fer hún hratt vaxandi og árleg grisjunarþörf verður yfir 300 hektarar árið 2023.  Svo nú er best að fara brýna axirnar svo hægt verði að sinna þeirri grisjun sem framundan er. BÞ

Nú í sumar, eins og tvö síðastliðin sumur, var gerð úttekt á lifun gróðursettra plantna á starfsvæði Norðurlandsskóga. Í sumar voru  plöntur gróðursettar árið 2008 skoðaðar. Við val á mæliflötum var notuð sú aðferð að leggja mælinet með 250 x 250m möskvastærð yfir Norðurland og þar sem línur í netinu skárust og undir var gróðursetning frá árinu 2008 var gerð mæling.

Mælingin fór þannig fram að allar lifandi og dauðar plöntur í 100m2 hringfleti voru taldar. Út frá þessum talningum var svo hægt að reikna út upphafsþéttleika gróðursetninganna og sjá núverandi þéttleika og reikna svo afföllin út frá því.

Alls var farið í 79 mælifleti og af þeim voru  44 sem lentu í gróðursettum svæðum. Lifunin í mæliflötunum reyndist vera 83 % ± 7% miðað við 95% öryggismörk. Þéttleiki við gróðursetningu er 2700 plöntur/ha ± 200 plöntur miðaða við 95 % öryggismörk. Þessi niðurstaða verður að teljast vel viðunandi bæði hvað varðar lifun svo og þéttleika gróðursetninga. Hins vegar lenda allt of fáir punktar í gróðursetningum sem sýnir að bæta þarf skráningar gróðursetninga verulega. (BÞ)

Aðalfundur landssamtaka skógarbænda (23.09 2009)

Aðalfundur landsamtaka skógarbænda (LSE) var haldin að Stórutjarnaskóla nú um helgina. Fundurinn var vel sóttur, alls um 90 gestir skráðir og þeirra á meðal var landbúnaðarráðherra, Jón Bjarnason. Eftir fundarstörf var farið í skoðunarferð í fallegu veðri um Fnjóskadal með viðkomu í Vaglaskógi. Fararstjórar í ferðinni voru skógarbændurnir Aðalsteinn á Víðvöllum og Davíð í Hrísgerði. Sjá myndir hér að neðan.

Uppgjörsvinnu er nú lokið fyrir vorplöntun 2009 og allir bændur ættu að vera komnir með uppgjörið í hendurnar.  Fólki er bent á að fara vel yfir uppgjörin sín og hafa samband við skrifstofu ef eitthvað passar ekki.

Í ár verða engar haustgróðursetningar hjá NLS. Er það liður í sparnaðaraðgerðum vegna niðurskurðar á framlögum til verkefnisins. Starfsfólk mun nú leggja áherslu á úttektir gróðursetninga hjá bændum og vinna áfram að úttekt á lifun skógarplantna á Norðurlandsskógasvæðinu.

Þeim sem hyggja á skjólbeltarækt næsta vor er bent á að hafa samband við Norðurlandsskóga nú  í haust.  Með því að byrja skipulagningu og jarðvinnslu á haustmánuðum má stuðla að betri árangri í skjólbeltaræktinni.

Félag skógarbænda á Norðurlandi stóð fyrir skógargöngu í Reykjahlíðarskógi í Skagafirði miðvikudagskvöldið 22. júlí.
Gengið var um skóginn og fræðst um trjátegundir og sögu skógarins undir leiðsögn Sigurðar Skúlasonar skógarvarðar.
Um 20 manns mættu, þrátt fyrir snjókomuveðurspá.  Á eftir bauð félagið í kaffi og meðlæti í skóginum hjá Önnu á Krithóli.

Opinn dagur í Vaglaskógi (14.7 2009)

Opinn dagur verður í Vaglaskógi, laugardaginn 18. júlí, kl 14.00 - 17.00, í tilefni þess að 100 ár eru liðin síðan Skógrækt ríkisins hóf starfsemi þar og 1. skógarvörðurinn var settur.

Dagskrá:

1. Setning og saga starfseminnar
2. Ávörp
3. Gönguferðir með leiðsögn
4. Kynning á viðarvinnslu og frærækt
5. Veitingar

Allir velkomnir

Tíu miljón skógarplöntur hafa verið gróðursettar á vegum Norðurlandsskóga frá stofnun verkefnisins árið 2000.   Starfssvæðið er allt Norðurland frá Langanesi í Hrútafjörð.  Nú eru 155 bændur á svæðinu með skógræktarsamninga um landssvæði sem nær yfir um 8.500 hektara.  Árangur verkefnisins er mjög góður og áhugi bænda er mikill, enda skógar farnir að verða sýnilegir víða.  Skógrækt er langtímaverkefni og langt að bíða arðs í formi timburs, en skógurinn byrjar þó strax að skila ýmsum öðrum verðmætum svo sem bindingu kolefnis.  Reikna má með að sá skógur sem þegar hefur verið gróðursettur bindi árlega um 15 þúsund tonn af kolefni sem samsvarar útblæstri um 15 þúsund fólksbíla.
Samfara breyttu ástandi í þjóðfélaginu hefur skapast eftirspurn eftir innlendu timbri.  Hár flutningskostnaður og veikt gengi íslensku krónunnar hefur gert það að verkum að þeir aðilar sem flutt hafa inn timbur leita nú í auknum mæli eftir íslensku timbri.  Staðan er þó þannig að allt of lítið er til af skógi í landinu til að anna eftirspurn og staðfestir þar með þann málflutning skógræktarmanna í gegn um árin að íslendingar verða að stórauka skógrækt ætli þeir sér að anna innanlandsþörf fyrir timbur.
Í gær var gróðursett miljónasta plantan á Silfrastöðum í Skagafirði.  Þar hafa Jóhannes Jóhannsson og Þóra Jóhannesdóttir stundað skógrækt frá árinu 1991, þannig að þau voru byrjuð að gróðursetja í verkefninu nytjaskógrækt á bújörðum áður en Norðurlandsskógar voru stofnaðir árið 2000.  Á sama tíma gróðursetti stjórn Norðurlandsskóga tíumilljónustu plöntu Norðurlandsskóga. Sjá myndir hér neðan við.

Í sumar verður gróðursett miljónasta plantan á Silfrastöðum í Skagafirði.  Þar hafa Jóhannes Jóhannsson og Þóra Jóhannesdóttir stundað skógrækt frá árinu 1991, þannig að þau voru byrjuð að gróðursetja í verkefninu nytjaskógrækt á bújörðum áður en Norðurlandsskógar voru stofnaðir árið 2000.  Í sumar fer einnig tíu miljónasta plantan á vegum Norðurlandsskóga í jörð.   Norðurlandsskógar voru stofnaðir árið 2000 og gróðursetningar á vegum verkefnisins hófust það sumar.  Sumarið í sumar er því 10 sumarið sem gróðursett er á vegum verkefnisins og miljón plöntur að meðaltali á ári á þessum fyrstu 10 árum verður að teljast góður árangur miðað við það takmarkaða fjármagn sem verkefninu hefur verið skammtað.
Í tilefni þessara tímamóta ætlum við að gróðursetja með viðhöfn á táknrænan hátt miljónustu plöntuna á Silfrastöðum og tíumiljónustu plöntu Norðurlandsskóga.  Athöfnin verður í skógræktinni á Silfrastöðum fimmtudaginn 25. Júní og hefst kl. 16 með skógargöngu.   Allir skógarbændur eru hjartanlega velkomnir.

Í dag fara fyrstu plöntur af stað í dreifingarstöðina í Miðhópi. Útkeyrsla kemst svo á fullt í næstu viku en þá verða keyrðar plöntur á allar hinar dreifingarstöðvarnar.

Dreifingarstöðvar og opnunartími

• Krithóll. Opið virka daga frá kl. 16-18.  Hafið samband með Önnu í síma 893-2615 áður en þið náið í plönturnar.
• Miðhóp. Opið virka daga frá kl. 16–18.  Hafa samband við Kristínu áður en plönturnar eru sóttar í síma 451-2718 eða 868-6418.
• Vaglir. Opið frá 14-16 á virkum dögum. Hafa skal samband við Guðrúnu í síma 462-5175 áður en plöntur eru sóttar.
• Kjarni. Opið frá 9-16 á virkum dögum,  lokað í hádeginu. Hafa skal samband við  Þuru í síma 856-4346 eða 462-2400 áður en plöntur eru sóttar
• Sandfellshagi. Opið eftir samkomulagi. Hafa skal samband við Gunnar í síma 822 6108 áður en plöntur eru sóttar.

Aðalfundur skógarbænda á Norðurlandi var haldinn á Hólum í Hjaltadal 8. maí.  Fundurinn var vel sóttur þrátt fyrir rysjótta tíð, um 40 manns sátu fundinn. Auk venjulegra aðalfundastarfa var ný stjórn kosin.  Anna Ragnarsdóttir, Krithóli í Skagafirði heldur áfram sem formaður.  Sigrún Grímsdóttir, Saurbæ í Vatnsdal og Agnes Þ. Guðbergsdóttir, Hróarsstöðum í Fnjóskadal sitja sömuleiðis áfram. Nýjir í stjórn eru Páll Ingvarsson í Reykhúsum, Eyjafirði og Sigurlína Jóhannesdóttir,  Snartarstöðum í Núpasveit, Öxarfirði. Á fundinum var eftirfarandi ályktun samþykkt:

Aðalfundur félags skógarbænda á Norðurlandi, haldinn að Hólum í Hjaltadal 8. maí 2009 hvetur stjórnvöld eindregið til þess að hækka verulega framlög til landshlutaverkefnanna í skógrækt á fjárlögum næsta árs.
Greinargerð:
Fundurinn gerir sér fullkomna grein fyrir ástandinu í þjóðfélaginu og þeim vandamálum sem við blasa og þarfnast úrlausna.  Fyrirsjáanlegt er að atvinnuleysi verður eitt erfiðasta viðfangsefni næstu ára.  Skógrækt er atvinnuskapandi auk þeirra verðmæta sem fást með skógarauðlindinni sem upp vex um land allt.  Berlega hefur komið í ljós á síðustu mánuðum hversu mikilvægt er að Íslendingar eigi timburauðlind.  Nú er eftirspurn eftir íslensku timbri mun meiri en framboðið og nauðsynlegt er að halda áfram ræktun skóga þannig að skógar framtíðarinnar standi undir úrvinnsluiðnaði sem skapa mun atvinnu og verðmæti fyrir þjóðarbúið um ókomin ár.   Það kemur til með að kosta mikið í formi glataðra tækifæra í atvinnusköpun á landsbyggðinni verði atvinnugreinin skógrækt skorin niður enn frekar.  Einnig bendir fundurinn á þá einstöku möguleika sem íslendingar hafa til bindingar kolefnis með skógrækt.  Það er þjóðhagslega hagkvæmt að stórauka skógrækt á tímum sem þessum.  Aukin atvinna, aukin verðmætasköpun og aukin binding kolefnis eru allt þættir sem verður að ná fram sem fyrst.

Aðalfundur félags skógarbænda á Norðurlandi (4. 5. 2009)

Aðalfundur félags skógarbænda á Norðurlandi verður haldinn 8. maí. kl. 20 að Hólum í Hjaltadal. Dagskrá:

1. Fundarsetning
2. Skýrsla stjórnar
3. Ársreikningar 2008
4. Tillögur
5. Lagabreytingar
6. Umræður      
7. Kosningar
8. Erindi
9. Önnur mál

Erindi:

• Úttekt á árangri skjólbeltaræktar á Norðurlandi - Rakel J. Jónsdóttir
• Norðurlandsskógar, staða verkefnisins - Valgerður Jónsdóttir
• Starfið hjá Landssamtökum skógareigenda - Björn B. Jónsson

Kaffi og meðlæti í boði félagsins.
Stjórnin.

Á nýafstaðinni fagráðsstefnu skógræktarinnar kom fram að komið væri að því að grisja Guttormslund í síðasta skipti úr 670 tré/ha niður í um 380 tré/ha og síðan fengi skógurinn að standa óhreyfður fram að lokahöggi um óákveðinn tíma.  Guttormslundur er sagður einn megin hvati þess að hafin var skógrækt í stórum stíl á berangri.  Hvað getum við lært af sögu hans ?

Guttormslundur og Atlavíkurlundur eru gróðursettir árin 1937-1939 og eru tæplega einn ha af lerkiskógi með upphafsþéttleika kringum 5600 tré/ ha.  Fyrsta grisjun fór fram 1952 þegar skógurinn var 15 ára og skilaði fyrstu girðingarstaurunum.   Aftur var grisjað í Guttormslundi og systurlundinum við Atlavíkurlæk 1958 og svo næstu ár til 1965.  Efnið fór allt í girðingarstaura og urðu þeir 5.100 úr þessum fyrstu grisjunum.  Árið 1971, þegar skógurinn var 34 ára, féllu til 50 tonn bolviðar úr báðum lundum sem var flett í borðvið.  Þessi borðviður var seldur Trésmiðju Kaupfélags Héraðsbúa, sem greiddi fyrir hann sama verð og „oregon pine“. 

Síðan 1971 hefur Guttormslundur verið grisjaður 10 sinnum og verður grisjaður í síðasta skipti nú í vor, 70 árum eftir að hann var gróðursettur.   Þá mun falla til mikið magn af beinum bolum, allt að 20 m langir, sem henta vel til flettingar úr þessum þaulnýtta skógi.  Samt munu standa eftir um 380 tré/ha af bestu einstaklingunum og halda áfram að ávaxta sig og vonandi bera fræ.

Þetta dæmi frá Guttormslundi sýnir glöggt mikilvægi þess að hirða um skógana með reglubundinni grisjun til að hámarka nýtingu þeirra og framtíðarvirði. (BS)

Bergsveinn Þórsson við grisjun 50 ára lerkiskógar í Leyningshólum, Eyjafirði hluti af efninu var nýtt í kastalasmíði. Mynd: Hilmar Trausti

Skjólbelti og kornrækt (6.4. 2009)

Undanfarnar vikur hefur Norðurlandsskógaverkefnið í samstarfi við Búnaðarsamband Eyjafjarðar kynnt skjólbeltarækt á aðalfundum kornræktarfélaganna í Eyjafirði og S-Þingeyjarsýslu.  Næsta kynning verður á aðalfundi kornræktarfélags Skagafjarðar.  Ingvar Björnsson ráðunautur hefur fjallað um áhrif skjólbelta á kornræktina og niðurstöður ýmissa tilrauna sem gerðar hafa verið í kornræktinni. Rakel Jónsdóttir hjá NLS hefur svo fjallað um þá hlið sem snýr að  uppbyggingu og framkvæmd við skjólbeltin.

Síðastliðið sumar var metár hvað varðar kornrækt um land allt. Einmuna blíða í júlí og ágúst skilaði góðum kornþroska. Eitthvað af uppskeru tapaðist þó í haustveðrum hér Norðanlands. Í kjölfarið af þessu góða kornræktarári hefur umræða um ræktun korns á Íslandi farið vaxandi. Skemmst er að minnast skýrslu sem landbúnaðarráðuneytið kynnti á dögunum og ber yfirskriftina Kornrækt á Íslandi – Tækifæri til framtíðar. Þar kemur fram bjartsýni um möguleika kornræktar á Íslandi og frekari vöxt hennar á næstu árum.

Að mati okkar hér hjá Norðurlandsskógum er hægt að styðja verulega við bakið á kornræktinni með því að rækta skjólbelti meðfram kornökrum. Það kom fram í máli Jónatans Hermannsonar, tilraunastjóra LBHÍ á Korpu, á aðalfundi kornræktarfélagsins Akurs hér í Eyjafirði að þeir meginþættir sem draga úr möguleikum kornræktar á Íslandi eru kuldi og hvassviðri. Bæði erlendar og innlendar rannsóknir hafa sýnt fram á að hækkun meðalhita yfir sumarið við kornakra skilar sér í meira ræktunaröryggi, uppskeru og kornþroska. Skjólið dregur einnig úr foktjóni að hausti.

Ingvar hefur kynnt rannsóknir Klemenz Kr. Kristjánssonar í erindi sínu. Klemenz  kannaði áhrif skjóls á kornþroska um og eftir miðja öldina. Öll sumrin sem hann mældi uppskeru skilaði skjólræktaða kornið betri þroska. Í slæmu árferði var munurinn mestur en þá brást þroskinn á óskýlda svæðinum á sama tíma og skjólræktað korn náði þroska (sjá mynd).  Þessar rannsóknir eru nokkuð komnar til ára sinna og fáar slíkar rannsóknir gerðar síðan. Ástæða er til að auka rannsóknir á þessu sviði og kanna þá líka áhrif skjólsins á foktjón,  jarðvegsraka og jarðvegshita svo eitthvað sé nefnt.

Samningsbundnar skógræktarjarðir í árslok 2008 (3.4. 2009)

Í árslok 2008 voru 152 skógræktarjarðir komnar með samning við Norðurlandsskóga. Sex nýjar jarðir voru teknar inn á árinu. Myndin sýnir fjölda jarða í hverri sýslu.

Fjöldi gróðursettra plantna á Norðurlandsskógasvæðinu 2008 (27.3. 2009)

Á árinu 2008 voru alls gróðursettar 1.217.189 plöntur á vegum Norðurlandsskóga. Myndin hér að neðan sýnir skiptingu plantnanna eftir sýslum. Mest var gróðursett í Skagafjarðarsýslu en þar eru 35 samningsbundnar skógræktarjarðir.

Fjöldi raða í skjólbeltum á Norðurlandsskógasvæðinu (23.3. 2009)

Í úttekt sem gerð var á öllum skjólbeltum ræktuðum á Norðurlandssskógasvæðinu frá 2000-2007 síðastliðið sumar kom í ljós að aðeins 4% af heildarlengd beltanna eru byggð upp á einni röð. Um 26% eru byggð upp á tveimur röðum og 52 % eru byggð upp á þremur. Um 70 % af skjólbeltunum reyndust byggð upp á þremur eða fleiri röðum. Þetta þykja mjög jákvæðar niðurstöður því minni hætta er á að skörð myndist í belti sem byggð eru upp á fleiri röðum en færri og því meiri líkur á því að þau þjóni hlutverki sínu í framtíðinni.

Aukið fjármagn til landshlutaverkefnanna í skógrækt (13.3. 2009)

Samkvæmt áætlun um aðgerðir í atvinnumálum sem ríkisstjórnin kynnti fyrir skömmu hefur sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra ákveðið að veita allt að 30 millj. kr. til landshlutaverkefnanna í skógrækt. Áætlað er að sú upphæð skapi 10 ársverk.
Þetta eru mikil gleðitíðindi fyrir skógarbændur. Þó upphæðin sé ekki há, felst í þessu framlagi viðurkenning á því stóra hlutverki sem landshlutaverkefnin hafa í atvinnu- og auðlindasköpun á landsbyggðinni. Með þessu framlagi verður tryggt að ekki þurfi að henda neinum plöntum sem verkefnin höfðu skuldbundið sig til að kaupa. Eftir sem áður verður rekstur verkefnanna erfiður á þessu ári og allar færar leiðir til sparnaðar verða nýttar.

Lengd ræktaðra skjólbelta árið 2008 (6.3.2009)

Árið 2008 voru skjólbelti ræktuð á 41 jörð í samstarfi við Norðurlandsskóga. Heildarlengd beltanna miðað við eina röð var um 45 km. En það er aukning um 16 km frá árinu áður. Myndin hér að ofan sýnir skiptingu lengda beltanna milli sýslna í metrum.

Gróðursetningar ársins 2008.

Alls voru gróðursettar 1.217.189 plöntur á vegum Norðurlandsskóga árið 2008. Það er samdráttur um rúmlega 200.000 plöntur frá árinu áður. Eins og undanfarin ár er lerkið fyrirferðarmesta tegundin, enda byrja bændur oftast á því landi sem auðveldast er að gróðursetja í. Hlutfall lerkis í heildargróðursetningu hefur þó minnkað um rúm 10% á milli ára. Búast má við að hlutfall lerkis minnki enn frekar á næstu árum og aðrar tegundir eins og greni, ösp og birki verði fyrirferðameiri

Sögun á timbri úr skógi á Dagverðareyri (22. 1. 2009)

Undanfarna daga hafa starfsmenn Norðurlandsskóga unnið við að saga timbur sem féll til við grisjun í skóginum á Dagverðareyri. Oddur Gunnarsson bóndi, sem lést í lok síðasta árs var mikill skógræktaráhugamaður og hafði ætlað sér að saga og nýta timbrið sem kemur úr eldri hluta skógarins en þar hófst gróðursetning árið 1950. Fjölskylda Odds ætlar sér að halda áfram skógræktarstarfinu og stefna þau að því að smíða sólpall úr timbrinu.

Mikil aukning er nú á eftirspurn eftir timbri úr íslenskum skógum. Veikt gengi íslensku krónunnar og hár flutningskostnaður hefur orðið til þess að innflutningur á óunnu timbri hefur hækkað mikið undanfarið. Nú er svo komið að íslenskir skógar eru allt of ungir og umfangslitlir til að anna þeirri eftirspurn sem nú er orðin

Síðastliðið sumar gerði Norðurlandsskógaverkefnið úttekt á öllum skjólbeltum ræktuðum frá upphafi verkefnisins eða frá árinu 2000 til 2007. Heimsóttir voru 134 bæir í fimm sýslum. Heildarlengd skjólbelta á svæði Norðurlandsskóga miðað við einfalda röð er 247 km. Ástandsmat var gert á 468 skjólbeltum á starfssvæði NLS.

Myndin hér fyrir neðan sýnir skiptingu þessarra 247 km milli ástandsflokka. Um 188,8 km fá fyrstu einkunn og 21,9 km fá aðra. Rúmlega 27 km frá 3. einkunn og 8,8 km teljast vera ónýtir. Þar sem 1. og 2. ástandsflokkur gefa til kynna að belti séu í lagi má segja að um 211 km af 247 séu í góðu ástandi eða 85 % af heildarlengd skjólbelta sem hlýtur að teljast mjög viðunnandi niðurstaða. Verið er að vinna að skýrslu um úttektina sem verður birt í heild hér á heimasíðunni (RJJ).

Í rokinu mikla sem gekk yfir um miðjan september féllu tvær stórar aspir í garðinum bak við skrifstofuhúsið í Gömlu gróðrarstöðinni (Eins og sjá má í “mynd viku”).

Ákveðið var að reyna að búa til verðmæti úr öllum þeim við sem þarna féll til frekar en að láta aspirnar grotna niður. Brynjar hefur verið að saga af öspunum greinar sem hann notar í eldivið til að kynda húsið sitt (Eins og sjá má í eldri fréttum). En sjálfa bolina var ákveðið af fletta og nota timbrið í ýmis konar smíðar. Notuð var flettisögin sem Norðurlandsskógar og Skógræktarfélag Eyfirðinga keypti í sameiningu síðastliðin vetur ( Eins og sjá má í eldri fréttum!)

Vel gekk að fletta bolunum og myndaðist fljótlega hár stafli að sverum plönkum sem ætlunin er að smíða úr borð og bekki (BÞ).

Í sumar var gerð úttekt á lifun plantna sem voru gróðursettar árið 2007. Við val á mæliflötum var notuð sú aðferð að leggja mælinet með 500x 500m möskvastærð yfir Norðurland og þar sem línur í netinu skárust og undir var gróðursetning frá árinu 2007 var gerð mæling.

Mælingin fór þannig fram að allar lifandi plöntur í 100m2 hringfleti voru taldar. Einnig voru allar dauðar plöntur taldar og útfrá afstöðu lifandi plantna var reynt að meta hvort einhverjar plöntur væru dauðar og horfnar.

Út frá þessum talningum var svo hægt að reikna út upphafsþéttleika gróðursetninganna og sjá núverandi þéttleika og reikna svo afföllin út frá því.

Lokið hefur verið við að hreinsa skóginn í Ásbyrgi eftir stormfallið sem varð þar í leifum af fellibylnum Ike. Starfsmenn skógræktar ríkisins unnu það verk og hafa keyrt viðinn úr byrginu. Áætlað er að þetta hafi verið um 30 rúmmetrar og talið að um 700 tré hafi fallið í reitnum.

Miklar skemmdir urðu á lerkilundinum innst í Ásbyrgi í hvassviðrinu aðfaranótt 17.september. Þessi lerkilundur var sá stórvaxnasti og fallegasti í allri Norður-Þingeyjarsýslu og var hann gróðursettur 1951-1958 og er því orðinn vel rúmlega hálfrar aldar gamall.

Er þetta mikill skaði eins og meðfylgjandi myndir sýna og sorglegt að sjá hvernig getur farið fyrir trjárisunum.

Lerkið er af kvæmunum Hakaskoja, Raivola og Altai, en það er einmitt Raivola-lerki sem er í Guttormslundi í Hallormsstaðaskógi. Mikið af trjám hefur rifnað upp með rótum eða kubbast í sundur. Er ljóst að mikið hreinsunarstarf er framundan.

Natni einkennir alla framkvæmd við skjólbeltaræktun þeirra hjóna. Mikið fer af búfjáráburði í jarðveginn áður en plastlagt er og víðirunnarnir eru klipptir á fyrstu árunum til þess að þeir nái góðri greiningu og beltin verði þétt. Þær tegundir sem hafa gefið besta raun á Bessastöðum eru hreggstaðavíðir, alaskavíðir, birki, körfuvíðir, strandavíðir og jörvavíðir svo eitthvað sé nefnt.

Í haust er stefnt á að gróðursetja um 370.000 plöntur á vegum Norðurlandsskóga. Stærsti hluti þessara planta er ræktaður hjá gróðrarstöðinni Sólskógum sem er með aðstöðu á Héraði og í Kjarna í Eyjafirði.

Nú í vor tóku Sólskógar í gagnið nýtt 2000m2 gróðurhús og voru fyrstu plönturnar afhentar úr því seinustu vikuna í ágúst.

Katrín Ásgrímsdóttir eigandi Sólskóga afhendir Jóni Heiðari Rúnarsyni gróðursetningarverktaka fyrstu plönturnar úr nýja gróðurhúsinu í Kjarna

Þá er lokið frábærri ferð Grænni Skóga til Skotlands. Ferðin var vel skipulögð af Arnlínu Óladóttur og bæði fróðleg og skemmtileg. Skógrækt í Skotlandi er um margt lík íslenskri skógrækt, bara nokkrum áratugum eldri.
Þar hafa ræktendur byrjað með opið skóglaust land og þurft að prófa sig áfram með ýmsar tegundir, mest frá vesturströnd N.-Ameríku. Sumar þessara tegunda hafa vaxið ótrúlega hratt og náð mikilli stærð s.s. dögglingsviður, sitkagreni og risafura. Hæsta tréð sem við sáum í ferðinni var 64 m hár dögglingsviður. Helstu nýjar áherslur í skógrækt voru að auka útivistargildi skóganna með aðgengi og fjölbreytni, nota lauftré meðfram ám og vötnum og varðveita gömlu furuskógana. Umhirða skóganna og náttúrunnar almennt virtist snúast mikið um að skapa aðstæður fyrir villibráð og veiðar en rík hefð er fyrir veiðum á lyngrjúpu og dádýrum.

Skoðunarferð erlendis í viku er eitt námskeiða Grænni skóga. Að þessu sinni verður farið til Skotlands og skógrækt þar tekin til skoðunar allt frá gróðursetningu til viðarvinnslu. Hópurinn leggur af stað 5. ágúst og kemur til baka 12. ágúst.

Ferðasögunni verður gerð góð skil hér á heimasíðunni nú á haustdögum.

NordGen skog (áður NSFP) heldur ráðstefnu á Selfossi dagana 19.-20. ágúst á Selfosi. Á sama tíma fer þar fram fundur norrænna ráðherra um skógræktarmál.

Ráðstefnan ber yfirskriftina "Ett konkurrenskraftigt skogsbruk i Norden – Hur möter vi klimatförändringar och krav på bra vatten?" eða "Norrænir skógar í breyttu veðurfari". Nánari upplýsingar um erindin er í viðhengi ásamt skráningarblaði á ráðstefnuna.

Dagskrá

Skráningarblað

Fimmtudagskvöldið 26.júní síðastliðið hélt félag skógarbænda á Norðurlandi skógarsamkomu í Fellsskói í Köldu-Kinn.Þar er margt að skoða og á þessari kvöldstund var grisjaður lerki- og greniskógur skoðaður en einnig fallegt birki og óvenju stór einir. Að því loknu var drukkið ketilkaffi og notið náttúrufegurðarinnar og spjallað á þessum einstaka stað. Sigurður Skúlason fjallaði um sögu skógræktar í Fellsskógi og Ólafur Ingólfsson sýndi fólki vinnu við úrvinnslu skógarins.
Eins og flestir vita er Fellsskógur einn vöxtulegasti birkiskógur landsins, en þar var einnig stunduð umfangsmikil nýgróðursetning á seinnihluta liðinnar aldar.

Ágæta skógræktarfólk.

Nú ætlum við að hittast í Fellsskógi í Köldukinn, fimmtudaginn 26. júní kl. 20:00.
Ólafur í Hlíð ætlar að sýna okkur kurlara, birkingavél og viðarkljúf við vinnu.
Sigurður Skúlason á Vöglum ætlar að fræða okkur um Fellsskóg, einn elsta og fallegasta skóg landsins og fleira fróðlegt.
Það verður boðið upp á ketilkaffi að hætti skógarmanna,
Mætum sem flest, því maður er manns gaman.

Félag skógarbænda á Norðurlandi

Í vor verða í fyrsta sinn gróðursettar plöntur sem hafa verið yfirvetraðar á frysti, á vegum Norðurlandsskóga. Í ár munu það aðallega verða verktakarnir sem fá slíkar plöntur til gróðursetningar en þó munu skógarbændur fá eitthvað af greni og elri afhent frosið í kössum.

Allar upplýsingar um meðferð frystu plantnanna er að sjá hér

Bjarni Óskarsson, skógarbóndi á Völlum í Svarfaðardal tók á móti frosnum skógarplöntum í blíðviðrinu í liðinni viku

Þessa dagana standa yfir stígaframkvæmdir í Hvammi í Eyjafjarðarsveit. Þær eru sérstakar að því leyti að stígakerfið þar tengist stígakerfinu í Kjarnaskógi. Þetta er í fyrsta skipti sem samstarf af þessu tagi er komið á laggirnar svo best sé vitað en Hvammur er skógræktarjörð starfandi innan Norðurlandsskóga.

Hörður Snorrason bóndi í Hvammi hefur opnað almenningi aðgang að landi sínu til að njóta útivistar í þessum vöxtulega skógi.Hvammur byrjaði skógrækt um 1988 með bændaskógrækt en gekk svo í Norðurlandsskóga á sínum tíma.

Johan Holst framkvæmdastjóri Skógræktarfélags Eyfirðinga ber hitann og þungann af verkefninu og hefur skipulagt legu stígsins. Hann liggur í gegnum sérstaklega skemmtilegan og fjölbreyttan skóg þar sem útsýnisstaðir, klettar, klappir og mosavaxnir álfasteinar fá að njóta sín. Stígurinn verður frábær viðbót við útivistarmöguleika íbúa við Eyjafjörð. Verkefnið er styrkt af Pokasjóði, KEA og Norðurlandsskógum.

Nú styttist í að plöntur verði keyrðar á dreifingarstöðvar. Gera má ráð fyrir að í lok maí verði þær komnar á flestar stöðvar.

Skógarbændur eiga einnig von á bréfum með áætluðum framkvæmdum vorsins fyrir lok næstu viku.

Bændur eru minntir á að hringja á undan sér á dreifingastöðvar til að tryggt sé að afgreiðsla gangi fljótt og vel fyrir sig. Ekki er víst að allar tegundir komi í fyrstu ferðunum þannig að það borgar sig að hringja og kanna ástandið til að menn fari ekki fýluferð. Áburður er einnig afhentur á dreifingastöðvum.

Ný dreifingarstöð fyrir Húnavatnssýslur er í Miðhópi. Þar verður opið virka daga milli 16 og 18 og eru skógarbændur beðnir um að hringja á undan sér í síma 451 2718 eða 868 6418.

Rakel J Jónsdóttir hefur verið ráðin til Norðurlandsskóga nú í sumar. Rakel er meistaranemi í skógfræði við sænska landbúnaðarháskólann og lýkur þaðan námi vorið 2010.

Hún mun í sumar sinna skjólbeltaræktinni og m.a gera úttekt á árangri ræktunarinnar síðastliðin ár, ásamt því að sinna fleiri tilfallandi störfum. Síminn hjá Rakel er 844 5548.

Framkvæmdastjóri í fæðingarorlof (30.4.2008)

Valgerður er farin í fæðingarorlof f.o.m. 1.maí og verður fjarrverandi í 6 mánuði

.Brynjar Skúlason mun gegna starfi framkvæmdastjóra meðan Valgerður er í orlofi.

Aðalfundur félags skógarbænda á Norðurlandi var haldin þann 28. Mars á Hótel Varmahlíð í Skagafirði. Á fundinn mættu rúmlega 30 manns. Gestur fundarins var Björn B. Jónsson ný ráðinn framkvæmdastjóri Landssamtaka skógareigenda og fjallaði hann um helstu verkefnin framundan.

Ný stjórn var kjörin á fundinum, hana skipa:

Anna Ragnarsdóttir Krithól, Skagafirði, formaður
Álfhildur Ólafsdóttir Gerði, Hörgárdal, varaformaður
Sigrún Grímsdóttir Saurbæ, Vatnsdal, ritari
Brynjar Halldórsson Gilhaga, Öxarfirði, gjaldkeri
Agnes Þ. Guðbergsdóttir Hróarsstöðum , Fnjóskadal, meðstjórnandi

Fundurinn sendi frá sér nokkrar tillögur m.a. eftirfarandi sem beint er til sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.

Aðalfundur Félags skógarbænda á Norðurlandi, haldinn á Hótel Varmahlíð, 28.mars,2008, skorar á sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að beita sér fyrir því, að fjárveitingar til landshlutabundnu skógræktarverkefnanna verði stórauknar.

Greinargerð:

Undanfarin ár hafa fjárveitingar til skógræktarverkefnanna verið skertar og ekki verið í neinu samræmi við þá þingsályktunartillögu, sem samþykkt var af alþingi árið 2003, og gerði ráð fyrir árlegri aukningu fjármagns og mikilli uppbyggingu verkefnanna.
Þetta hefur komið sér afar illa fyrir þá fjölmörgu skógarbændur, sem taka þátt í verkefnunum um land allt og hafa treyst á, að stjórnvöld stæðu við þær áætlanir sem samþykktar voru. Þessi niðurskurður hefur rýrt tekjur skógarbænda og fækkað störfum á landsbyggðinni.
Það er ljóst, að með aukinni skógrækt hafa íslensk stjórnvöld einstakt tækifæri til að auka bindingu gróðurhúsalofttegunda og skapa um leið nýja auðlind, sem getur borið lífvænlegan úrvinnsluiðnað í framtíðinni.
Áhugi bænda á skógrækt er mikill og árangur af skógræktarstarfi þeirra er nú þegar orðinn sýnilegur.
Fundurinn áfellist stjórnvöld fyrir að standa ekki við gefin loforð og hvetur eindregið til að nýta þann áhuga og þekkingu, sem skapast hefur hjá hundruðum skógarbænda undanfarin ár,- standa nú við stóru orðin og sýna í verki þann vilja sem birst hefur í áætlunum um aukna skógrækt á undanförnum árum.

Aðalfundur Fálags skógarbænda á Norðurlandi, haldinn á Hótel Varmahlíð, 28.mars, 2008, fagnar því, að Landssamtök skógareigenda fengu fjármagn á fjárlögum síðasta árs, til að ráða starfsmann fyrir samtökin.
Fundurinn skorar á sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að beita sér fyrir því, að samtökin fái í framtíðinni tryggt fjármagn til að standa straum af starfsmanni í fullu starfi.

Greinargerð:
Það er ungri búgrein, eins og skógrækt, afar mikilvægt að eiga sér hagsmunasamtök, sem gæta réttar þeirra og stuðla að uppbyggingu greinarinnar. Landssamtök skógareigenda hafa frá upphafi verið rekin af áhugafólki um skógrækt, sem lagt hefur mikið á sig til þess að efla og styrkja skógræktarstarf skógarbænda um land allt. Nú eru yfir 1000 félagsmenn í skógarbændafélögum um land allt og augljóst, að starfi Landssamtakanna verður ekki lengur sinnt í áhugamennsku.
Það er framtíð skógræktar afar mikilvægt, að tryggt verði að Landssamtök skógareigenda verði traust og öflug samtök, líkt og önnur búgreinafélög í landbúnaði.
.

Aðalfundur Félags skógarbænda á Norðurlandi
verður haldinn á Hótel Varmahlíð, Skagafirði
föstudaginn 28. mars 2008 og hefst kl. 20:00

Dagskrá:

1. Fundarsetning.
2. Skýrsla stjórnar.
3. Ársreikningar 2007.
4. Tillögur.
5. Umræður.
6. Kosningar.
7. Önnur mál.
8. Erindi
- Horft til framtíðar með LSE –
Björn B. Jónsson framkvæmdastjóri Landssamtaka skógareigenda.

Kaffi og meðlæti í boði félagsins.
Stjórnin.

Kynning á Norðurlandsskógum (26.2.2008)

Norðurlandsskógar sendu í upphafi árs bréf til allra sveitarstjórna á starfssvæði verkefnisins þar sem boðið var til kynningar á stöðu og framtíðaráformum verkefnisins.

Viðbrögðin voru góð og hafa mörg sveitarfélög þegar óskað eftir kynningu.

Fyrsti fundurinn var haldinn í Dalvíkurbyggð í liðinni viku. Þar mættu fulltrúar í umhverfis- og skipulagsnefnd, sveitarstjórn og landbúnaðarnefnd. Fundurinn tókst afar vel og umræður voru líflegar og upplýsandi fyrir alla aðila. Á næstunni verða kynningafundir hjá sveitarfélögum vítt og breitt um starfssvæðið en sveitarfélögin eru alls 23 á starfssvæði Norðurlandsskóga.

Tilgangur fundanna er fyrst og fremst að kynna sveitarstjórnum og nefndarmönnum árangur verkefnisins sem hefur starfað frá árinu 2000. Einnig er farið yfir skipulagsmál og leitað eftir sjónarmiðum sveitarstjórnarmanna.
Í upphafi árs 2006 voru haldnir opnir kynningafundir fyrir almenning á sex stöðum á starfssvæðinu. Voru þeir vel sóttir og greinilegt að skógræktaráhugi er mikill á Norðurlandi. Síðast liðið vor stóðu Norðurlandsskógar fyrir námskeiðum í skjólbeltarækt og skógrækt. Þátttaka var mjög góð og voru haldin átta námskeið á starfssvæðinu, sem sóttu alls um 150 manns.

Norðurlandsskógaverkefnið er nú að hefja sitt níunda starfsár og eru jákvæð áhrif verkefnisins á búsetu og mannlíf þegar komin í ljós.

Frá upphafi hafa verið gróðursettar um 8 miljónir plantna á starfssvæðinu og skógræktarsamningar hafa verið gerðir við 146 landeigendur.

Á meðfylgjandi mynd má sjá viðarketil / lurkabrennara sem hentar vel fyrir heimiliskyndingu.

Forsenda þess að svona kerfi virki er að geta geymt hitaorkuna sem ketillinn myndar í stórum einangruðum vatnstönkum og skammtað inná miðstöðvakerfið.

Þannig verður nóg að kveikja upp einu sinni á sólarhring.

Þeir sem vilja nánari upplýsingar er bent á að hringja í Brynjar hjá Norðurlandsskógum í síma 461 5640 eða senda tölvupóst:.brynjar@nls.is

Orkusetur og Norðurlandsskógar eru að skoða í sameiningu hagkvæmni viðarkyndingar á köldum svæðum. Markmiðið er að skoða ofan í kjölin hagkvæmni slíkrar kyndingar fyrir ríkið og einstaklinginn. Ef einstaklingurinn sparar rafmagn til húshitunar lækka niðurgreiðslur ríkisins að sama skapi og því er um sameiginlegt hagsmunamál að ræða.

Í framhaldi af því má velta fyrir sér hvort ríkið ætti að hvetja til fjárfestinga á viðarkötlum með því greiða hluta stofnkostnaðar fyrir einstaklinga sem vilja nýta sér þessa vistvænu orku sem felst í þurrum eldiviði.

1. Skógrækt ríkisins á Austurlandi:
Grisjun í Hallormsstaðaskógi, 4.72 ha. Útboðsgögn fást á skrifstofu Skógræktar ríkisins á Hallormsstað. Tilboðsfrestur er til 15.febrúar, 2008.
Sími: 471 1774/ 892 3535

2. Skógrækt ríkisins á Suðurlandi:
Grisjun í Haukadalskógi, 4.5 ha. Útboðsgögn fást á skrifstofu Skógræktar ríkisins á Selfossi. Tilboðsfrestur er til 15.febrúar 2008
Sími:480 1821/864 1102

3. Skógrækt ríkisins á Vesturlandi:
Grisjun í Selskógi, 4.48 ha. Útboðsgögn fást á skrifstofu Skógræktar ríkisins á Hreðavatni.
Tilboðsfrestur er til 15.febrúar 2008.
Sími: 435 0047/893 3229

Óskað er eftir tilboðum í hvert einstakt verkefni. Tilboðum skal skila á skrifstofu
Skógræktar ríkisins, Miðvangi 2-4 701 Egilsstaðir.
Tilboðin verða opnuð á sama stað mánudaginn 18. febrúar 2008, kl. 13:00.

Nú fer að renna upp sá tími að upphitun með innlendum eldiviði sé að verða raunhæfur kostur á nýjan leik. Sérstaklega á þetta við þar sem rafmagn eða olía eru notuð til upphitunar. Árið 1990 höfðu allnokkrir bændur hafið skógrækt á sínum jörðum um land allt og eftir þann tíma hefur umfang bændaskóga vaxið jafnt og þétt.

Notkun eldiviðar er stórt hagsmunamál fyrir skógrækt framtíðarinnar.

Forsendur:
• Við grisjun á 25 ára lerkiskógi fást að lámarki 25 m3/ha
• Grisjað frá 2500 trjám/ha niður í 1500 tré/ha við 25 ára aldur Meðaltré 25 lítrar
• Til heimilsnota þarf 25 m3 af viði árlega*

Þetta gerir að grisja þarf 1 ha árlega til húshitunar og um 20 ha skógur dugar til að jörðin sé sjálfbær með hitaorku til heimilisnota og eftir stendur vel hirtur skógur.

* Árleg rafmagnsnotkun til húshitunar á 140 m2 húsi er um 30 000 kWh/ári (heimasíða RARIK).
Höf:
Brynjar Skúlason starfsmaður Norðurlandsskóga
Jóhann Þórhallsson, starfsmaður Héraðs- og Austurlandsskóga
Lárus Heiðarsson starfsmaður Skógræktar ríkisins

(Greinin birtist í Bændablaðinu 16.1.)

Grisjun er hafin á vegum Norðurlandsskóga þetta árið, enda tíðarfar afar hagstætt þessa dagana þó birtutíminn sé stuttur ennþá.

Stefnt er að því að grisja á um 10 jörðum í ár. Aðallega er um að ræða jarðir sem voru áður þátttakendur í nytjaskógrækt á bújörðum og hófu gróðursetningu á árabilinu 1984-1990.

Meðfylgjandi myndir eru teknar þar sem verið er að grisja blandskóg af lerki og greni.

Lerkið var gróðursett árið 1991 og greninu síðan bætt inn í árið 1999. Fyrir 3 árum var byrjað að fækka lerkinu þegar farið var yfir svæðið með kjarrsög. Við það að fá aukið vaxtarrými tók grenið mikin vaxtarkipp þannig að ársvöxtur grenisins er nú um 30-40 cm. og meðalhæðin um 1,4 m.

Eftir grisjun núna standa um 2.500 tré á hektara þar af er lerkið um 600/ha. (VJ)

Í ár skiptust gróðursettar plöntur milli sýsla eins og sést á kökuritinu hér til hægri. Eins og fyrri ár eru það Skagfirðingar sem eru afkastamestir og munar þar mestu um nokkrar stórar jarðir þar sem verktakar sáu um gróðursetningu.

Rússalerki (RL)
Ilmbjörk (IB)
Stafafura (SF)
Sitkabastarður (SxHG)
Blágreni (BG)
Hengibirki (HB)
Hvítgreni (HG)
Sitkagreni (SG)
Alaskaösp (AÖ)
Alaskavíðir (AV)
Viðja (VV)
Ilmreynir (IR)
Hreggstaðavíðir (HV)
Selja (SV)
Brekkuvíðir (BV)
Skógarfura
Loðvíðir (LV)
Jörvavíðir (JV)
Sólber (SB)
Strandavíðir (StV)
Gulvíðir (GV)

Lindifura (LF)
Rauðelri (RE)
Blæösp (BÖ)

725844
290294
145870
94960
72806
39980
35200
14685
14549
6415
6243
4769
4685
3273
2995
2360
1990
1905
1595
1518
860

630
200
120

Athyglisverðar vélar (24.10.2007)

Fyrr á árinu sótti Brynjar Skúlason ásamt fleirum stóra skógartækjasýningu í Jönköping í Svíþjóð sem kallaðist Skogs Elmia. Á þessari sýningu má sjá öll hugsanleg tæki sem tengjast skógrækt, bæði stór og smá.

Þar voru nokkur verkfæri sem gætu hentað vel til vinnu í íslenskum ungskógi. Sérstaklega leist íslendingunum vel á tvö liðstýrð tæki ætluð til fellingar og timburflutninga. Bæði tækin voru hóflega stór og einstaklega lipur og gátu smogið auðveldlega milli trjáa í nokkuð þéttum skógi.

Á dögunum buðu forstöðumenn stofnanna landbúnaðarráðuneytisins Guðna Ágústssyni og Margréti konu hans til hádegisverðar í Þrastarlundi. Tilefnið var að þakka þeim hjónum samstarfið undanfarin ár.

Guðna var færður að gjöf forláta útskorinn platti, unninn af listakonunni Siggu á Grund.
Eftir hádegisverðin buðu Suðurlandsskógar til stuttrar skoðunnarferðar.

Grænni skógar 1 komnir af stað (10.10.2007)

Um síðastliðna helgi var námskeiðsröðinni Grænni skógum 1 hleypt af stokkunum. Voru 30 áhugasamir skógræktendur mættir á Akureyri til að læra um skóga og vistkerfi. Tókst námskeiðið í alla staði vel, góð stemming var í hópnum og nemendur áhugasamir. Eru slík tækifæri ómetanlegt fyrir skógarbændur að kynnast, skiptast á skoðunum, fræðast og efla tengslin innan ungrar búgreinar.

Næsta námskeið verður 19.-20. október í Ljósheimum í Skagafirði og mun það fjalla um undirbúning lands til skógræktar. Er stefnt að því að halda námskeiðin innan Grænni skóga sem víðast um starfssvæði Norðurlandsskóga.

Er þetta annar hópurinn sem hefur þetta nám á Norðurlandi, sá fyrri útskrifaðist vorið 2005.

Skrifað undir samstarfssamning vegna Grænni skóga 1, f.v.Guðjón Magnússon Landgræðslu ríkisins, Þröstur Eysteinssonn Skógrækt ríkisins, Valgerður Jónsdóttir Norðurlandsskógum, Guðríður Helgadóttir LBHÍ og Álfhildur Ólafsdóttir félagi skógarbænda á Norðurlandi

Þátttakendur staddir í Grundarreit í Eyjafirði

"Gróðursetningarleti" slæm fyrir vöxtinn! (4.10.2007)

Samkvæmt finnskum rannsóknum hefur það slæm áhrif á hæðarvöxt skógarplantna að draga vorgróðursetningu langt fram á sumarið með plöntum sem tilbúnar eru um vorið. Sjá má á stöplaritinu hér fyrir neðan að plöntur sem gróðursettar eru eftir miðjan júní, svo ekki sé talað um eftir mánaðarmót júní/júlí eru mun lægri að þremur árum liðnum en þær sem gróðursettar eru í maí eða fyrripart júní. Gaman væri að sjá hvort þessi munur haldi sér næstu árin/áratugina eða hvort hann jafnast út. Ljóst er þó að þar sem samkeppni er af öðrum gróðri skiptir máli að plöntur nái að stækka sem mest fyrsta árið/árin eftir gróðursetningu og ætti þessi niðurstaða að virka sem hvatning til skógræktarfólks að klára vorgróðursetningu sem fyrst eftir að plöntur koma á dreifingarstöðvar.

(heimild: Jaana Luoranen (Metla)- NSFP 2007)

Nýr svæðisstjóri Norðurlandsskóga (20.9.2007)

Bergsveinn Þórsson hefur verið ráðinn svæðisstjóri Norðurlandsskóga. Staðan var auglýst nú á haustdögum og fjórar umsóknir bárust. Bergsveinn er búfræðingur og garðyrkjufræðingur af umhverfisbraut Garðyrkjuskóla ríkisins, þaðan lauk hann einnig diplómanámi í skógrækt.

Nú stundar hann nám í skógrækt við landbúnaðarháskólann og mun útskrifast sem skógfræðingur næsta vor. Bergsveinn hefur starfað sem skógræktarverkstjóri hjá Skógræktarfélagi Eyfirðinga undanfarin ár og var sumarstarfsmaður Norðurlandsskóga í sumar þar sem hann vann m.a. úttekt á afföllum gróðursetninga.
Við bjóðum Bergsvein velkominn til starfa.

Góð þátttaka í Grænni skógum 1 (13.9.2007)

Skráningu er nú lokið á Grænni skóga 1,sem er öflugt skógræktarnám fyrir skógræktendur á Norðurlandi, og er námskeiðið fullsetið, en 29 nemendur munu hefja nám í haust.

Fyrsta námskeiðið verður haldið á Akureyri 5.-6. okt. næstkomandi. Námskeiðið ber yfirskriftirna "Skógur og vistkerfi" og þar verður greint frá sögu og stöðu skógræktar

á Íslandi og sérstöðu hennar. Jafnframt verður farið í helstu þætti sem ráða vexti og viðgangi skóga, eiginleika skógarvistkerfa og möguleika í skógrækt hérlendis.

Gert er ráð fyrir útskrift nemenda vorið 2010

Komnar eru plöntur í dreifingarstöðvarnar í Kjarna, Sandfellshaga og á Vöglum. Á mánudaginn kemur verða einnig komnar plöntur í Krithól og Hólabak. Einnig er búið að keyra plöntur á þá bæi sem eru í beinni keyrslu.

Á þriðjudag í næstu viku ættu því allir að geta byrjað að planta af fullum krafti, en minnt er á að hafa samband á undan sér á viðkomandi dreifingarstöð.

Listi yfir dreifingarstöðvar ásam tengiliðum og opnunartímum

Laust er til umsóknar starf svæðisstjóra hjá Norðurlandsskógum (16.8.2007)

Hæfniskröfur
Starfið er mjög fjölbreytt og krefst hæfni í mannlegum samskiptum og faglegra og agaðra vinnubragða.
Menntun og reynsla á sviði skógræktar er skilyrði.
Almenn tölvukunnátta og reynsla af notkun landuppslýsingakerfa er kostur.

Umsóknir sendist til Valgerðar Jónsdóttur, framkvæmdastjóra Norðurlandsskóga, Gömlu gróðrarstöðinni, Krókeyri, 600 Akureyri. Sem veitir einnig nánari upplýsingar um starfið. Sími: 461-5641 netfang: valgerdur@nls.is

Umsóknarfrestur er til 1. september

Nú fyrr í sumar hætti Johan W Holst störfum sem svæðisstjóri Norðurlandsskóga í Skagafirði og Húnavatnssýslum. Hann starfaði hjá Norðurlandsskógum frá árinu 2001

Hann hefur tekið við starfi framkvæmdastjóra Skógræktarfélags Eyfirðinga.

Er Johanni þakkað samstarfið á síðastliðnum 6 árum og honum óskað velfarnaðar í nýju starfi.

Haustgróðursetning nálgast (15.8.2007)

Nú er farið að styttast í að gróðursetning haustsins hefjist.Stefnt er á að byrja að keyra út plöntur frá gróðrarstöðvum á dreifingarstöðvar í næstu viku. Sagt verður frá því nánar þegar keyrsluáætlunin verður klár. Dreifingarstöðvar og fyrirkomulag á þeim verður það sama og í vor.

Listi yfir dreifingarstöðvar ásam tengiliðum og opnunartímum

Barri á nýjum stað (15.8.2007)

Gróðrarstöðin Barri sem sem framleitt hefur stóran hluta þeirra plantna sem norðlenskir skógarbændur hafa gróðursett frá stofnun Norðurlandsskóga hefur flutt starfsemi síðan frá Kaupvangi á Egilsstöðum að Valgerðarstöðum í Fellum. þar hefur verið byggt upp af miklum glæsibrag. Tvö gróðurhús hafa risið og eru þau búin fullkomun tölvustýrðum búnaði til umhirðu á smáplöntum. Byrjað var að sá á Valgerðarstöðum júní og lítur vel út með ræktunina á nýjum stað.

Heimasíða Barra

Könnun á afföllum skógarplantna á starfsvæði Norðurlandsskóga (5.7.2007).
Nú í vor hefur Bergsveinn Þórsson nemi í skógfræði unnið verkefni fyrir Norðurlandsskóga þar sem könnuð eru afföll á gróðursettum skógarplöntum frá árunum 2000 til og með 2006. Megin tilgangurinn með úttektinni er að fá heildarmynd af árangri gróðursetninga síðustu ára og finna út hvaða trjátegundir eru að standa sig vel og í hvernig landgerðum. Þessar upplýsingar verður svo hægt að nota til finna út við hvaða aðstæður skógræktin gengur vel og hvar skóinn kreppir.

Til að meta afföllin á svæðinu var 89 mæliflötum dreift tilviljunarkent um allt Norðurland með hjálp tölvu. Í hverjum mælifleti sem er 100 m2 eru allar lifandi plöntur taldar og út frá afstöðu lifandi plantna er áætlað hvar plöntur hafi drepist og þannig eru afföllin metin. Í hverjum mælifleti eru líka skráðar upplýsingar um ástand plantna og landgerð í mælifletinum.

Bergsveinn við mælingar í Eyjafirði

Gróðursetning gengur vel (20.6.2007)

Gróðursetning er komin á fullt skrið og gengur vel. Allar plöntur eru komnar á dreifingarstöðvar og skógarbændum ekkert að vanbúnaði að klára gróðursetningu sem fyrst.

Frekar þurrt hefur verið sem af er júnímánuði og ekki útlit fyrir mikla breytingu á því á næstunni. Ekki er enn ástæða til að stöðva gróðursetningu vegna þurrka en bændur minntir á að passa upp á að plöntur séu vel blautar þegar þær eru gróðursettar.